Các nhà khoa học tại UC Davis Health phát hiện người mắc rối loạn lo âu có nồng độ choline trong não thấp hơn đáng kể, mở ra hướng nghiên cứu mới về cơ chế sinh học của bệnh tâm lý phổ biến này.
Theo đó, một nghiên cứu quy mô lớn do các nhà khoa học tại UC Davis Health thực hiện vừa phát hiện một dấu hiệu hóa học đáng chú ý trong não bộ của những người mắc rối loạn lo âu: nồng độ choline – dưỡng chất thiết yếu đối với hoạt động thần kinh – giảm rõ rệt tại vùng vỏ não trước trán. Đây được xem là phân tích tổng hợp bằng quét não lớn nhất từng được thực hiện về chủ đề này, đồng thời mở ra thêm góc nhìn mới về cơ chế sinh học phía sau các rối loạn lo âu phổ biến hiện nay.
Theo công bố trên tạp chí Molecular Psychiatry, nhóm nghiên cứu đã tổng hợp dữ liệu từ 25 nghiên cứu trước đó, so sánh hoạt động não của 370 bệnh nhân mắc các dạng rối loạn lo âu với 342 người khỏe mạnh. Kết quả cho thấy lượng choline trong não của nhóm bệnh nhân thấp hơn khoảng 8%, đặc biệt tập trung ở vùng vỏ não trước trán – khu vực liên quan trực tiếp đến khả năng điều tiết cảm xúc và đưa ra quyết định.
Các nhà khoa học sử dụng kỹ thuật phổ cộng hưởng từ proton (1H-MRS), một phương pháp mở rộng từ MRI truyền thống nhưng tập trung vào thành phần hóa học của mô não thay vì chỉ ghi nhận cấu trúc giải phẫu. Nhờ đó, họ có thể đo nồng độ các chất chuyển hóa thần kinh bên trong não mà không cần can thiệp xâm lấn.
Tiến sĩ Richard Maddock, tác giả cấp cao của nghiên cứu, cho biết mức giảm 8% nghe có vẻ không lớn nhưng lại có ý nghĩa đáng kể đối với hoạt động thần kinh. Ông nhấn mạnh đây là lần đầu tiên một phân tích tổng hợp quy mô lớn xác định được “dấu vân tay hóa học” tương đối nhất quán ở não bộ người mắc rối loạn lo âu.
Tổ chức Y tế Thế giới (World Health Organization) ước tính có khoảng 359 triệu người trên toàn cầu sống chung với các rối loạn lo âu vào năm 2021. Tuy nhiên, phần lớn trong số này không được điều trị đầy đủ. Ngay cả với những người tiếp cận điều trị, hiệu quả cũng chưa thật sự tối ưu khi khoảng một nửa bệnh nhân rối loạn lo âu lan tỏa không đáp ứng tốt với các liệu pháp đầu tay như thuốc chống trầm cảm nhóm SSRI hoặc liệu pháp nhận thức – hành vi.
Trong quá trình phân tích, nhóm nghiên cứu khảo sát tám loại chất chuyển hóa thần kinh khác nhau nhưng chỉ phát hiện choline và ở mức độ thấp hơn là n-acetylaspartate có sự khác biệt rõ ràng giữa người bệnh và người khỏe mạnh. Các chất khác như glutamate, GABA hay creatine gần như không có thay đổi đáng kể. Điều này khiến các nhà khoa học tin rằng hiện tượng suy giảm choline có thể liên quan trực tiếp đến cơ chế sinh học của lo âu thay vì phản ánh tình trạng sức khỏe tổng thể.
Choline là dưỡng chất thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp đủ với số lượng cần thiết, nên phần lớn phải được bổ sung qua thực phẩm. Chất này đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc màng tế bào, đồng thời là tiền chất tạo nên acetylcholine – chất dẫn truyền thần kinh liên quan đến trí nhớ, kiểm soát vận động và điều hòa cảm xúc.
Theo giả thuyết của nhóm nghiên cứu, trạng thái căng thẳng kéo dài và phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy” liên tục ở người mắc rối loạn lo âu có thể khiến não tiêu thụ nhiều hợp chất chứa choline hơn bình thường. Nếu chế độ ăn không đáp ứng đủ nhu cầu tăng cao này, lượng choline dự trữ trong não có thể dần suy giảm theo thời gian.
Dù vậy, các nhà khoa học cũng nhấn mạnh rằng nghiên cứu hiện mới chỉ cho thấy mối liên hệ chứ chưa chứng minh thiếu choline là nguyên nhân trực tiếp gây lo âu. Chưa có thử nghiệm lâm sàng nào xác nhận việc bổ sung choline có thể cải thiện triệu chứng lo âu ở người bệnh.
Tiến sĩ Maddock cảnh báo người dùng không nên tự ý sử dụng thực phẩm bổ sung choline liều cao. Việc nạp quá nhiều choline có thể gây tụt huyết áp, tổn thương gan và làm tăng sản sinh TMAO – hợp chất liên quan đến nguy cơ bệnh tim mạch. Theo khuyến nghị của National Institutes of Health, ngưỡng hấp thụ tối đa an toàn đối với người trưởng thành là 3.500 mg mỗi ngày.
Ở thời điểm hiện tại, lời khuyên thực tế nhất dành cho người mắc rối loạn lo âu là kiểm tra xem chế độ ăn uống hàng ngày có đáp ứng đủ nhu cầu choline tự nhiên hay không. Các thực phẩm giàu choline gồm lòng đỏ trứng, gan bò, cá hồi, thịt gà, đậu nành và sữa. Một số loại axit béo omega-3 trong cá béo cũng được cho là hỗ trợ vận chuyển choline đến não hiệu quả hơn.
Nghiên cứu mới chưa tạo ra phương pháp điều trị mới cho lo âu, nhưng nó cung cấp thêm bằng chứng cho thấy các rối loạn tâm thần có thể liên quan chặt chẽ đến thay đổi sinh học cụ thể trong não bộ. Điều này có thể giúp giới khoa học tiến gần hơn đến các liệu pháp điều trị chính xác và cá nhân hóa hơn trong tương lai.