Hội thảo quốc tế về An toàn Mũ bảo hiểm khu vực Châu Á – Thái Bình Dương năm 2026 diễn ra tại Hà Nội, quy tụ đại diện chính phủ, chuyên gia giao thông, các tổ chức xã hội và đối tác phát triển nhằm thúc đẩy một cách tiếp cận toàn diện hơn đối với an toàn mũ bảo hiểm, từ tiêu chuẩn, kiểm định đến khả năng tiếp cận của người dân.
Đại diện nhiều quốc gia trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương đã có mặt tại Hà Nội để trao đổi về các giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ của mũ bảo hiểm xe máy. Hội thảo đặt trọng tâm vào việc chuyển từ mục tiêu gia tăng tỷ lệ đội mũ sang bảo đảm người sử dụng thực tế có thể tiếp cận những sản phẩm đạt tiêu chuẩn an toàn và có khả năng bảo vệ khi xảy ra tai nạn.
Theo các chuyên gia tại hội thảo, hơn một nửa số người tử vong do tai nạn giao thông đường bộ trên toàn cầu thuộc khu vực Đông Nam Á và Tây Thái Bình Dương. Người sử dụng phương tiện cơ giới hai và ba bánh chiếm hơn một phần ba số ca tử vong này.
Mũ bảo hiểm đạt chuẩn được xem là một trong những biện pháp quan trọng nhằm hạn chế hậu quả của tai nạn đối với người đi xe máy. Theo các số liệu được đưa ra tại hội thảo, sử dụng mũ bảo hiểm an toàn có thể giúp giảm nguy cơ tử vong tới sáu lần và giảm nguy cơ chấn thương não tới 74%.
Tuy nhiên, tỷ lệ đội mũ cao chưa phản ánh đầy đủ mức độ bảo vệ của người tham gia giao thông. Các đại biểu cho rằng hiệu quả bảo vệ còn phụ thuộc vào cả một chuỗi yếu tố, bao gồm tiêu chuẩn kỹ thuật, thử nghiệm và chứng nhận, chất lượng sản xuất, kiểm soát thị trường, thực thi quy định, nhận thức của người dân cũng như khả năng mua và tiếp cận sản phẩm đạt chuẩn.
Thúc đẩy hợp tác khu vực về chất lượng mũ bảo hiểm
Với chủ đề “Tăng cường quan hệ đối tác vì mũ bảo hiểm an toàn: Thúc đẩy hành động tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương”, hội thảo năm nay tập trung vào những giải pháp có thể triển khai ở cấp quốc gia và khu vực.
Đại diện Campuchia, Nepal, Philippines, Thái Lan và Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn liên quan đến quản lý chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, kiểm định và thực thi quy định về mũ bảo hiểm. Các phiên thảo luận cũng hướng tới việc xác định những ưu tiên phù hợp với điều kiện từng quốc gia, đồng thời tìm kiếm các lĩnh vực có thể phối hợp ở cấp khu vực.
Bà Aggie Krasnolucka, Giám đốc Chương trình của FIA Foundation, cho rằng xe máy giữ vai trò quan trọng trong hệ thống giao thông của nhiều quốc gia châu Á – Thái Bình Dương. Theo bà, việc bảo đảm người điều khiển và hành khách sử dụng mũ bảo hiểm an toàn, được chứng nhận là một trong những giải pháp thiết thực để giảm tử vong và chấn thương nghiêm trọng.
Bà nhận định Sáng kiến An toàn Mũ bảo hiểm khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (SHAP) tạo không gian để các cơ quan quản lý và đối tác kỹ thuật chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời phối hợp hướng tới mục tiêu nâng cao mức độ bảo vệ cho người sử dụng xe máy.
Từ tỷ lệ đội mũ đến chất lượng bảo vệ
Việt Nam được đưa ra như một trường hợp cho thấy tác động của chính sách phối hợp trong việc nâng cao tỷ lệ đội mũ bảo hiểm. Sau khi quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm trên toàn quốc được triển khai vào năm 2007, tỷ lệ đội mũ ở người trưởng thành tăng từ khoảng 6% lên hơn 90%.
Theo ước tính của AIP Foundation, việc triển khai quy định này đã góp phần tiết kiệm khoảng 12,045 tỷ USD chi phí y tế và tổn thất năng suất kinh tế.
Tuy nhiên, khi tỷ lệ đội mũ đã ở mức cao, trọng tâm được đặt ra tiếp theo là chất lượng của chính những chiếc mũ đang được sử dụng. Điều này bao gồm việc bảo đảm sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, được kiểm định và chứng nhận phù hợp, đồng thời duy trì chất lượng trong quá trình sản xuất và lưu thông trên thị trường.
Ngài Greig Craft, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch AIP Foundation, cho rằng bước tiếp theo là bảo đảm người dân không chỉ đội mũ mà còn sử dụng những sản phẩm có khả năng bảo vệ thực tế và đáp ứng các yêu cầu chứng nhận. Theo ông, hợp tác khu vực có thể giúp các quốc gia chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng những hệ thống quản lý an toàn mũ bảo hiểm hiệu quả hơn.
Xây dựng hệ thống an toàn toàn diện
Trong ba ngày làm việc, các đại biểu tập trung thảo luận nhiều mắt xích của hệ thống an toàn mũ bảo hiểm, gồm xây dựng tiêu chuẩn, thử nghiệm và chứng nhận sản phẩm, kiểm soát chất lượng, giám sát thị trường, thực thi pháp luật và nâng cao khả năng tiếp cận về mặt kinh tế.
Tiến sĩ Terry Smith, chuyên gia quốc tế về mũ bảo hiểm và an toàn giao thông, cho biết các cuộc trao đổi trong khuôn khổ SHAP giúp các quốc gia nhận diện những thách thức có tính tương đồng và tăng cường năng lực kỹ thuật. Theo ông, hội thảo cũng cho thấy việc sản xuất và thử nghiệm mũ bảo hiểm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật có thể được thực hiện tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở để xây dựng các lộ trình chính sách và triển khai ở quy mô khu vực.
Kết thúc hội thảo, các quốc gia tham dự thống nhất tiếp tục trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong những lĩnh vực then chốt của an toàn mũ bảo hiểm. Mục tiêu được đặt ra không chỉ là duy trì tỷ lệ đội mũ cao, mà còn xây dựng hệ thống có khả năng bảo đảm người đi xe máy và hành khách được tiếp cận những sản phẩm an toàn, đạt chuẩn và có khả năng bảo vệ hiệu quả.
Được thành lập với mục tiêu kết nối các quốc gia và đối tác, SHAP hướng đến việc chia sẻ kiến thức, nâng cao năng lực kỹ thuật và hỗ trợ các hoạt động thực tiễn về an toàn mũ bảo hiểm. Tiếp nối hội thảo khu vực đầu tiên tại Manila, sự kiện năm 2026 tại Hà Nội mở rộng không gian hợp tác để các quốc gia trong khu vực cùng tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề liên quan đến chất lượng và khả năng tiếp cận mũ bảo hiểm an toàn.
Từ đó, thông điệp được các đại biểu nhấn mạnh là việc nâng cao an toàn cho người đi xe máy cần được nhìn nhận như một hệ thống, thay vì chỉ dừng ở yêu cầu đội mũ. Tiêu chuẩn phù hợp, kiểm định nghiêm ngặt, chất lượng sản phẩm, quản lý thị trường, thực thi hiệu quả và khả năng tiếp cận của người dân cần được triển khai đồng thời để biến việc “đội mũ” thành khả năng được bảo vệ thực sự khi tham gia giao thông.