Giải thưởng tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2026 (AI4VN 2026) ghi nhận gần 10 năm đầu tư nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Zalo, từ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt đến các sản phẩm phục vụ hàng chục triệu người dùng.
Tại Ngày hội Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2026 (AI4VN 2026) diễn ra ở Hà Nội, Zalo được trao giải thưởng ở hạng mục “Doanh nghiệp AI tiêu biểu” thuộc khuôn khổ Giải thưởng Trí tuệ nhân tạo Việt Nam 2026 (AI Awards 2026).
Theo Ban tổ chức, hạng mục này dành cho các doanh nghiệp trực tiếp nghiên cứu, phát triển và sở hữu công nghệ AI. Các đơn vị được đánh giá dựa trên năng lực công nghệ, hiệu quả triển khai thực tế, tốc độ phát triển và đóng góp cho hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo trong nước.
Gần 10 năm đầu tư nghiên cứu và làm chủ công nghệ AI
Giải thưởng là sự ghi nhận đối với quá trình Zalo theo đuổi nghiên cứu và phát triển trí tuệ nhân tạo trong gần một thập kỷ. Với quy mô 82,6 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng tính đến cuối tháng 9/2026, nền tảng này xem AI là một trong những định hướng công nghệ trọng tâm, đồng thời tập trung đưa các kết quả nghiên cứu vào sản phẩm thực tế.
Một trong những dấu ấn đáng chú ý là mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt Zalo LLM, còn được biết đến với tên gọi KiLM. Được giới thiệu vào cuối năm 2023, mô hình do đội ngũ kỹ sư Việt Nam phát triển theo phương pháp huấn luyện từ đầu (from-scratch), thay vì chỉ tinh chỉnh những mô hình có sẵn từ nước ngoài.
Đến năm 2024, mô hình đạt quy mô 13 tỷ tham số, sử dụng tập dữ liệu huấn luyện hơn 1.000 tỷ token thuộc nhiều lĩnh vực. Trong đó, khoảng 15% là dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao do đội ngũ Zalo xây dựng và tuyển chọn.
Việc tự chủ từ thiết kế kiến trúc, khởi tạo tham số đến xây dựng thuật toán huấn luyện giúp Zalo kiểm soát toàn bộ quá trình phát triển mô hình. Đây cũng là hướng tiếp cận đòi hỏi nguồn lực lớn, đặc biệt khi năng lực tính toán GPU chuyên dụng và dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao vẫn là những thách thức đối với các đơn vị nghiên cứu trong nước.
Nhờ tối ưu quy trình phát triển, đội ngũ Zalo rút ngắn thời gian xây dựng mô hình đầu tiên từ 18 tháng xuống còn 6 tháng. Theo kết quả đánh giá được doanh nghiệp công bố, mô hình đạt hiệu năng bằng 150% GPT-3.5 của OpenAI trên bộ tiêu chuẩn VMLU.
Đưa AI vào những nhu cầu thiết thực của người dùng
Thay vì chỉ tập trung trình diễn công nghệ, Zalo hướng các ứng dụng AI đến những tình huống sử dụng thường ngày, đặc biệt là các nhóm người dùng có thể gặp trở ngại khi tiếp cận công nghệ số như người cao tuổi, người khiếm thính, khiếm thị, đồng bào dân tộc thiểu số và lao động phổ thông.
Với khoảng 2,2 tỷ tin nhắn được gửi mỗi ngày trong tháng 9/2026, Zalo đang trở thành một trong những kênh đưa các tiện ích AI đến đông đảo người dùng Việt Nam. Theo thống kê của doanh nghiệp, 41% người dùng thường xuyên hàng tháng đã sử dụng ít nhất một tính năng AI trên nền tảng.
Trong số đó, tính năng Soạn tin nhắn bằng giọng nói ghi nhận 14 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng. Hai tính năng Chuyển giọng nói thành văn bản và Dịch AI lần lượt đạt 8,8 triệu và 3,4 triệu người dùng. Tính năng Sao chép chữ từ ảnh, ra mắt trong năm 2026, cũng thu hút hơn 2,9 triệu người dùng hàng tháng.
Một ứng dụng đáng chú ý khác là Phụ đề cuộc gọi video, có khả năng chuyển lời nói thành văn bản theo thời gian thực. Tính năng được phát triển nhằm hỗ trợ người cao tuổi và người suy giảm thính lực theo dõi nội dung trò chuyện. Đến cuối tháng 6/2026, hơn 400.000 người dùng trên 60 tuổi đã sử dụng tiện ích này.
Năng lực AI của Zalo cũng được triển khai trong các dịch vụ hỗ trợ thông tin và hành chính công. Trên nền tảng mô hình ngôn ngữ lớn do doanh nghiệp phát triển, Trợ lý Công dân số được xây dựng dưới dạng chatbot tra cứu thủ tục hành chính, hoạt động thông qua các kênh Zalo Official Account và khai thác nguồn dữ liệu đáng tin cậy.
Sau 6 tháng triển khai, dịch vụ đã phục vụ hơn 660.000 người dùng, xử lý gần 1 triệu câu hỏi. Trong khi đó, Kiki Info, trợ lý AI dành cho người Việt với các chức năng hỏi đáp kiến thức xã hội, tra cứu luật giao thông và tạo thiệp bằng AI, đạt mốc 1 triệu người dùng sau một năm ra mắt.
Ở lĩnh vực ô tô, Kiki Auto là sản phẩm thể hiện khả năng phát triển các ứng dụng AI độc lập của Zalo. Trợ lý giọng nói tiếng Việt này đã đạt hơn 1,6 triệu lượt cài đặt và sử dụng tại Việt Nam tính đến tháng 6/2026. Theo ước tính của doanh nghiệp, cứ 5 ô tô đang lưu thông tại Việt Nam có một xe sử dụng Kiki Auto.
Bên cạnh các sản phẩm hướng đến người dùng, AI còn được tích hợp vào quy trình phát triển và vận hành của Zalo, từ lập trình, kiểm soát chất lượng phần mềm đến kiểm duyệt và phân phối nội dung trên các nền tảng Zalo, Zalo Video. Việc ứng dụng công nghệ này nhằm nâng cao hiệu suất hoạt động của đội ngũ kỹ thuật và cải thiện trải nghiệm người dùng.
Chia sẻ công nghệ, thúc đẩy hệ sinh thái AI Việt Nam
Ngoài hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm, Zalo còn tham gia xây dựng các công cụ đánh giá, sân chơi công nghệ và diễn đàn chuyên môn dành cho cộng đồng AI trong nước.
Tháng 11/2023, Zalo AI phối hợp với Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST) giới thiệu VMLU, bộ tiêu chuẩn đánh giá khả năng hiểu và vận dụng tiếng Việt của các mô hình trí tuệ nhân tạo, đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn.
VMLU được cung cấp miễn phí, ban đầu gồm 10.880 câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa thuộc 58 chủ đề. Sau đó, bộ tiêu chuẩn tiếp tục được mở rộng với các nội dung đánh giá khả năng đọc hiểu, suy luận và hội thoại, tạo cơ sở để các nhà nghiên cứu so sánh hiệu quả giữa những mô hình AI khác nhau.
Theo số liệu cập nhật đến tháng 10/2026, VMLU ghi nhận 2.576 lượt tải dữ liệu, hơn 20.000 lượt đánh giá và kết quả công bố của 77 mô hình ngôn ngữ lớn trong nước lẫn quốc tế. Trong số này có 25 mô hình thuộc nhóm được huấn luyện từ đầu.
Ở khía cạnh phát triển nhân lực, Zalo duy trì cuộc thi Zalo AI Challenge từ năm 2018. Qua 7 mùa tổ chức, chương trình đã đưa ra 20 bài toán thực tiễn, thu hút hàng nghìn đội thi mỗi năm. Mùa giải thứ 8, Zalo AI Challenge 2026 với chủ đề “Advancing AI Agents for Real Life” (Đưa AI tác nhân vào đời sống), ghi nhận hơn 1.000 đội đăng ký chỉ trong chưa đầy 72 giờ mở cổng.
Doanh nghiệp cũng tổ chức Zalo AI Summit thường niên, tạo diễn đàn trao đổi giữa các nhà nghiên cứu, kỹ sư, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ. Sự kiện tập trung chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai và những hướng ứng dụng AI có khả năng giải quyết các vấn đề thực tế.
Tháng 6/2025, Zalo trở thành thành viên Liên minh AI Âu Lạc cùng hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học. Liên minh hướng đến thúc đẩy nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn, chính sách và đào tạo nguồn nhân lực AI tại Việt Nam.
Việc được vinh danh tại AI Awards 2026 đánh dấu thêm một cột mốc trong chiến lược phát triển trí tuệ nhân tạo của Zalo. Từ việc tự nghiên cứu mô hình ngôn ngữ lớn, triển khai các tính năng AI trên nền tảng có hàng chục triệu người dùng đến đóng góp công cụ và nguồn lực cho cộng đồng nghiên cứu, doanh nghiệp đang theo đuổi hướng phát triển AI gắn với nhu cầu thực tiễn tại Việt Nam.
AI4VN 2026 là sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2018 dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ, do báo VnExpress phối hợp thực hiện. Năm nay, chương trình phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng AI và khơi dậy sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với lĩnh vực này.
Trong khuôn khổ ngày hội, AI Awards 2026 được tổ chức để tôn vinh các giải pháp, sản phẩm trí tuệ nhân tạo nổi bật, tài năng AI Việt Nam và những doanh nghiệp có đóng góp tiêu biểu cho sự phát triển của ngành.