AI đang mở ra những tiềm năng chưa từng có trong việc cải thiện các liệu pháp điều trị bệnh tim, giúp tăng cường khả năng can thiệp sớm, giảm xâm lấn, và đạt được độ chính xác cao hơn.
Tiếp nối bài viết trước về “AI mang đến cơ hội lớn trong chẩn đoán và điều trị ung thư,” bài viết này sẽ tiếp tục cập nhật các xu hướng mới nhất về ứng dụng AI trong lĩnh vực tim mạch, hưởng ứng Hội nghị Điện quang và Y học hạt nhân Thường niên lần thứ 25 (VSRNM 2024), sự kiện lớn nhất toàn quốc về chẩn đoán hình ảnh.
AI mở rộng cơ hội trong chẩn đoán và điều trị bệnh tim mạch
Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ, hàng năm, có hơn 2 triệu ca phẫu thuật tim hở được thực hiện trên toàn thế giới để điều trị nhiều loại bệnh tim khác nhau. Đây là những ca phẫu thuật thuộc nhóm đại phẫu phức tạp nhất trong lĩnh vực ngoại khoa, yêu cầu các bác sĩ phải mở rộng lồng ngực bằng cách cưa xương ức để tiếp cận và sửa chữa các cấu trúc van, cơ, và động mạch vành của tim. Quá trình này đòi hỏi sự chính xác cực cao vì bệnh nhân sẽ phải sống sót trong khi trái tim ngừng đập và phổi ngừng hoạt động.
Tuy nhiên, sau hơn 70 năm kể từ ca phẫu thuật tim hở đầu tiên thành công vào năm 1953, những đột phá trong công nghệ chẩn đoán hình ảnh y khoa đã mở đường cho nhiều ca phẫu thuật phức tạp được chuyển đổi sang các thủ thuật ít xâm lấn hơn. Một trong những tiến bộ nổi bật nhất hiện nay là sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu chẩn đoán hình ảnh đa phương thức.
Nhờ AI, các bác sĩ có thể phân tích và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau như điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim (TTE), chụp cắt lớp vi tính (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), chụp cắt lớp phát xạ positron (PET)… Điều này giúp họ có được cái nhìn tổng quan và chi tiết hơn về tình trạng của bệnh nhân, từ đó lập kế hoạch điều trị cá nhân hóa với các thủ thuật ít xâm lấn, can thiệp sớm, và đạt độ chính xác cao hơn, tăng cơ hội thành công trong điều trị.
Công nghệ xâm lấn tối thiểu đang dẫn đầu xu hướng phát triển của hai thị trường chính: thiết bị chẩn đoán và điều trị các bệnh tim mạch. Theo dự báo của Verified Market Research, thị trường thiết bị chẩn đoán hình ảnh tim sẽ tăng từ 15,8 tỷ USD hiện tại lên đến 27,6 tỷ USD vào năm 2030, nhờ sự hỗ trợ của AI. Trong khi đó, thị trường thiết bị phẫu thuật tim dự kiến sẽ tăng trưởng từ 17,1 tỷ USD lên 24,9 tỷ USD trong giai đoạn 2024-2031.
Nhận định của các chuyên gia về chẩn đoán hình ảnh sử dụng AI
Tại Hội nghị Điện quang Châu Âu 2024, Giáo sư Gianluca Pontone, Trưởng khoa Tim mạch tại Bệnh viện Tim Centro Cardiologico Monzino (Milan, Ý), chia sẻ rằng trước đây, các bác sĩ thường chỉ định chụp mạch vành xâm lấn (bằng cách luồn ống thông qua da để tiếp cận tim) để xác định vị trí và mức độ tổn thương mạch vành, làm cơ sở cho các phương án điều trị tiếp theo như can thiệp mạch vành đặt stent (PCI) hoặc mổ nối bắc cầu mạch vành (CABG).
“Nhưng ngày nay, nhờ kết hợp chụp cắt lớp vi tính (CT) và đánh giá dòng chảy, bác sĩ có thể xác định chính xác phương pháp điều trị tối ưu cho từng bệnh nhân, mà không cần phải thực hiện những thủ thuật xâm lấn như trước,” Giáo sư Pontone nhấn mạnh.
AI kết hợp với chẩn đoán hình ảnh đa phương thức và phần mềm 3D cũng giúp các bác sĩ phẫu thuật có cái nhìn rõ ràng hơn về cấu trúc phức tạp của tim, từ đó lên kế hoạch tiếp cận trước ca mổ. Đặc biệt, công nghệ CT tim giúp chọn kích cỡ ống thông phù hợp, giảm nguy cơ tổn thương trong quá trình điều trị.
Ngoài ra, công nghệ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến còn hỗ trợ mạnh mẽ trong các phương pháp điều trị ít xâm lấn như sửa chữa hoặc thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVR), van 2 lá và 3 lá qua ống thông (TMVR và TTVR). Với sự trợ giúp của AI, thiết bị siêu âm cầm tay cho phép bác sĩ điều hướng chính xác qua các vết rạch nhỏ, giảm thiểu chấn thương cho bệnh nhân và rút ngắn thời gian phục hồi.
Tại Hội nghị Điện quang Châu Âu 2024, ông Eigil Samset, Tổng Giám đốc Giải pháp tim mạch tại GE HealthCare, cũng chia sẻ rằng AI đã tạo ra những lợi ích đáng kể cho thiết bị chẩn đoán: “Những thiết bị chẩn đoán hỗ trợ AI có thể cung cấp hình ảnh sắc nét hơn, nhanh chóng hơn, sử dụng liều xạ thấp hơn và tối ưu hóa quy trình làm việc.”
AI và tương lai của chẩn đoán bệnh tim mạch
Chẩn đoán hình ảnh đa phương thức cũng đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi tiến triển của bệnh tim và tình trạng bệnh nhân, cho phép bác sĩ điều chỉnh phác đồ điều trị hoặc phát hiện sớm các biến chứng sau phẫu thuật như rò rỉ van tim hay hình thành cục máu đông. Ông Samset cũng tiết lộ rằng GE HealthCare đang phát triển một nền tảng kỹ thuật số kết nối liền mạch mọi thiết bị trong suốt quá trình chăm sóc bệnh nhân. Nền tảng này không chỉ thu thập hình ảnh và dữ liệu mà còn cung cấp thông tin chi tiết, giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng bệnh nhân và điều chỉnh phác đồ điều trị kịp thời.
Công nghệ chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ AI đang được phát triển như một công cụ tiên lượng, giúp bác sĩ dự đoán và can thiệp sớm ngay cả khi triệu chứng bệnh chưa biểu hiện, mang lại cơ hội sống tốt hơn và giảm chi phí chăm sóc cho bệnh nhân.
Hội nghị Điện quang và Y học hạt nhân Thường niên lần thứ 25 (VSRNM 2024) sẽ diễn ra vào ngày 23-24/8/2024 tại Đà Nẵng, thu hút nhiều chuyên gia hàng đầu trong nước và quốc tế để thảo luận về những tiến bộ đột phá trong y học. Sự kiện được tổ chức bởi Hội Điện quang và Y học hạt nhân Việt Nam với sự tài trợ chính từ GE HealthCare, hứa hẹn sẽ giới thiệu các công nghệ và giải pháp hiện đại trong các lĩnh vực như ung bướu, tim mạch, thần kinh, tích hợp AI, nhằm tối ưu hóa quy trình chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.