Tại Canalys Forum APAC 2025, Steve Brazier – đồng sáng lập Canapii và Informa Fellow – đã mang đến một bài phát biểu đầy cảnh báo và cũng đầy tính dự báo về cách AI đang tái định hình cấu trúc quyền lực công nghệ toàn cầu.
Theo Steve Brazier, thế giới đang chứng kiến một giai đoạn chưa từng có, nơi dòng tiền đầu tư vào AI tăng đến mức vượt khỏi khuôn khổ thị trường công nghệ và bắt đầu mang dáng dấp của cuộc chạy đua vũ trang.
Brazier nhấn mạnh rằng khả năng mở rộng của các công ty hyperscale AI đã đạt đến quy mô tài chính vượt quá tưởng tượng: hàng trăm tỷ USD đang đổ vào xây dựng trung tâm dữ liệu, năng lực xử lý và hạ tầng AI. Kèm theo đó là sự tham gia ngày càng lớn của chính phủ các quốc gia, với mục tiêu đảm bảo chủ quyền dữ liệu và an ninh quốc gia. Riêng trong năm 2025, chi tiêu cho các “sovereign cloud” dự kiến lên tới 75 tỷ USD, trong đó Trung Quốc dẫn đầu, theo sau là Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và một số thị trường mới nổi như Ấn Độ. Sự thật đáng chú ý, theo Brazier, là các khoản chi khổng lồ này thậm chí vượt xa khả năng ngân sách của nhiều chính phủ khi đầu tư cho lĩnh vực công. Ông ví von rằng “20 tỷ USD với một hyperscaler giờ chỉ như một khoản phí nhỏ”, đủ để thấy sức mạnh tài chính mới đang hình thành, có khả năng sánh ngang – thậm chí vượt qua – nhiều quốc gia.
Song song với sự bùng nổ đầu tư vào AI, ngành công nghiệp bán dẫn đang trải qua một cuộc cạnh tranh quyết liệt chưa từng có. Nvidia, dù thống lĩnh thị trường GPU, vẫn đối mặt áp lực từ những khách hàng lớn nhất của mình – các hyperscaler – vốn đang ráo riết tìm cách giảm phụ thuộc bằng cả chiến lược phát triển chip tùy chỉnh lẫn thúc đẩy AMD trở thành đối trọng thực sự. Các hãng công nghệ như Dell hay Lenovo thì tập trung xây dựng các mô hình “AI factory” nhằm giúp doanh nghiệp dễ dàng triển khai AI hơn. Tất cả sự chuyển động này, theo Brazier, đang “thay đổi cấu trúc toàn ngành AI” theo hướng ngày càng phụ thuộc vào năng lực tự chủ silicon.
Tuy nhiên, cảnh báo gây chú ý nhất của ông lại nằm ở một hướng khác: thế giới sắp đối mặt với cuộc khủng hoảng thiếu hụt bộ nhớ nghiêm trọng. Ông cho biết các nhà sản xuất DRAM vốn bán hàng theo nguyên tắc “ai trả nhiều hơn thì giao trước”, và trong năm vừa qua các hyperscaler đã mua sạch năng lực cung ứng toàn cầu. Kết quả là từ nay đến hết năm 2026, thị trường gần như không còn bộ nhớ dành cho PC, thiết bị cá nhân hay các phân khúc khác. Đây chính là yếu tố mà Brazier cho rằng sẽ làm khuynh đảo thị trường phần cứng toàn cầu trong năm tới. Nhu cầu thực tế vẫn mạnh, nhưng nguồn cung không đáp ứng kịp, khiến ông dự đoán thị trường PC năm 2026 có thể suy giảm không phải vì thiếu người mua, mà vì không đủ linh kiện để sản xuất. Các hãng PC sẽ buộc phải giảm cấu hình RAM tối thiểu và loại bỏ phân khúc giá thấp, chỉ giữ lại sản phẩm cao cấp – nơi họ có biên lợi nhuận tốt hơn.
Từ đây, Brazier khẳng định rằng “ai có tồn kho sẽ chiến thắng”. Máy tính, máy chủ hay linh kiện đang nằm trong kho có khả năng tăng giá trong vòng vài tháng tới. Ông khuyên các doanh nghiệp công nghệ nên cảnh giác, đặc biệt là những đơn vị có hợp đồng cam kết cung ứng thiết bị hoặc dịch vụ trong 12 tháng tiếp theo, bởi nguy cơ không thể hoàn thành cam kết là hoàn toàn có thật – thậm chí nghiêm trọng tương đương giai đoạn đứt gãy chuỗi cung ứng thời đại dịch.
Trong khi AI tiêu dùng được xem là công nghệ có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất lịch sử, AI doanh nghiệp lại đang gặp rất nhiều trở ngại. Brazier cho rằng phần lớn dự án AI trong doanh nghiệp thất bại bởi sự kết hợp giữa lo ngại pháp lý, vấn đề bảo mật dữ liệu và nỗi sợ đầu tư sai công nghệ. Doanh nghiệp không thể “chia sẻ mọi thứ” với mô hình AI như người dùng phổ thông vì ràng buộc tuân thủ pháp lý. Họ cũng không thể biết chắc liệu khoản đầu tư hôm nay có lỗi thời sau sáu tháng hay không, hoặc lựa chọn giữa LLM và SLM đâu là tối ưu. Bài toán này khiến nhiều tổ chức rơi vào trạng thái “tê liệt quyết định”. Thậm chí những tập đoàn tư vấn lớn như McKinsey hay Accenture cũng khó đưa ra hướng dẫn khả thi, bởi chính họ chỉ mới thực sự tiếp cận AI trong thời gian ngắn.
Một thách thức khác, theo Brazier, chính là vấn đề lòng tin. Dù AI cho độ chính xác cao, dù có thể giúp giảm hàng loạt chi phí, doanh nghiệp vẫn không dám trao toàn quyền cho máy móc trong các lĩnh vực nhạy cảm như pháp lý hay y tế – những nơi chỉ cần một sai sót rất nhỏ cũng dẫn tới rủi ro khổng lồ. Ông so sánh rằng con người chấp nhận hàng triệu tai nạn giao thông do lỗi người gây ra, nhưng lại không chấp nhận vài trăm tai nạn nếu do hệ thống tự lái gây nên. Sự đối lập này cho thấy rào cản tâm lý vẫn là lực cản lớn nhất của AI doanh nghiệp.
Về hệ sinh thái kênh phân phối, Brazier nhận định rằng dù thị trường AI bùng nổ, phần lớn các đối tác kênh lại không hưởng lợi tương xứng. Cổ phiếu nhiều công ty giảm giá, các dự án tích hợp AI khó chốt hợp đồng vì thiếu nhân lực trình độ cao, trong khi các phân khúc truyền thống như server, storage, router hay PC lại tăng trưởng khiêm tốn. Nhóm duy nhất nổi bật lại là các nhà phân phối tại Singapore và Malaysia, nơi thị trường chip Nvidia và các giải pháp trung tâm dữ liệu bùng nổ nhờ nhu cầu từ các công ty công nghệ Trung Quốc.
Kết thúc bài phát biểu, Brazier để lại một thông điệp mạnh mẽ: để tồn tại trong kỷ nguyên AI, doanh nghiệp công nghệ phải học cách tư duy như một công ty phần mềm. Các tập đoàn dẫn đầu thế giới – từ Apple đến Tesla, từ Nvidia đến Microsoft – đều thành công vì người sáng lập hoặc CEO hiểu sâu về phần mềm và có khả năng lập trình. Theo ông, tương lai thuộc về những doanh nghiệp linh hoạt, dám thử nghiệm, dám sai và dám đổi mới nhanh – giống như cách các công ty phần mềm vận hành dựa trên vòng lặp thử nghiệm ngắn, liên tục và cải tiến theo phản hồi người dùng.
Trong một thế giới nơi nguồn cung công nghệ trở thành yếu tố quyết định, nơi AI thúc đẩy những khoản chi ở quy mô quốc gia và nơi khả năng đổi mới được định nghĩa lại, Brazier khẳng định: “Cuộc chơi đã thay đổi – và ai nắm được sự thay đổi này sẽ nắm được tương lai.”