Nghiên cứu từ Virginia Tech cho thấy các tế bào ung thư mang DNA nhân đôi nhưng có kích thước nhỏ hơn lại phát triển hung hãn hơn và có liên hệ với tiên lượng sống thấp hơn ở bệnh nhân ung thư.
Các nhà khoa học tại Virginia Tech vừa công bố một phát hiện mới có thể thay đổi cách giới nghiên cứu nhìn nhận về quá trình nhân đôi toàn bộ DNA trong tế bào ung thư – hiện tượng vốn xuất hiện rất phổ biến ở nhiều loại khối u.
Theo nghiên cứu được đăng trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences, những tế bào ung thư mang bộ nhiễm sắc thể gấp đôi, còn gọi là tế bào tetraploid, không nguy hiểm giống nhau. Đáng chú ý, các tế bào có kích thước nhỏ hơn lại cho thấy mức độ hung hãn cao hơn đáng kể.
Thông thường, khi tế bào sao chép toàn bộ DNA nhưng không phân tách thành hai tế bào con, chúng sẽ chứa lượng vật chất di truyền gấp đôi và thường có kích thước lớn hơn. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu phát hiện một số tế bào tetraploid lại nhỏ hơn khoảng 25–30% so với dự đoán ban đầu.
Các tế bào “thu nhỏ” này được ghi nhận có tốc độ phát triển nhanh hơn, khả năng xâm lấn mạnh hơn và chịu đựng tốt hơn trước thuốc điều trị ung thư cũng như các tác nhân gây stress cho tế bào. Khi thử nghiệm trên mô hình chuột, các khối u hình thành từ nhóm tế bào nhỏ cũng phát triển nhanh hơn rõ rệt.
Nhóm nghiên cứu cho biết hiện tượng nhân đôi toàn bộ bộ gene không phải trường hợp hiếm gặp. Dữ liệu từ dự án The Cancer Genome Atlas cho thấy khoảng 37% khối u rắn nguyên phát và hơn 56% khối u di căn từng trải qua quá trình này trong quá trình tiến hóa ung thư.
Từ trước đến nay, giới khoa học đã biết rằng các tế bào tetraploid thường mất ổn định nhiễm sắc thể, dễ tạo ra đột biến và góp phần khiến ung thư tiến triển mạnh hơn. Tuy nhiên, nghiên cứu mới bổ sung thêm yếu tố kích thước tế bào như một dấu hiệu tiềm năng để đánh giá mức độ nguy hiểm của khối u.
Các nhà khoa học cho rằng đây có thể trở thành công cụ hỗ trợ tiên lượng bệnh trong tương lai, bởi kích thước tế bào và nhân tế bào có thể được quan sát trực tiếp dưới kính hiển vi mà không cần giải trình tự gene phức tạp.
Ngoài ung thư, tế bào tetraploid cũng được cho là có liên quan đến quá trình lão hóa. Một số nghiên cứu trước đó ghi nhận các tế bào này tích tụ trong mô già hóa và có thể thúc đẩy tình trạng viêm mạn tính tương tự tế bào lão hóa senescent.
Hiện nhiều phòng thí nghiệm đang tìm kiếm các phương pháp điều trị nhắm mục tiêu riêng vào tế bào tetraploid, tận dụng điểm yếu trong cơ chế phân chia tế bào của chúng để tiêu diệt chọn lọc mà hạn chế ảnh hưởng đến mô khỏe mạnh.
Dù vậy, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ lý do vì sao các tế bào tetraploid nhỏ lại trở nên nguy hiểm hơn và liệu yếu tố này có thể áp dụng rộng rãi trong lâm sàng hay không.