Lúc thuật ngữ tin giả ra đời, mọi người thường nghĩ ngay đó là các bài đăng trên mạng xã hội với những câu chuyện gây sốc, đáng kinh ngạc. Nội dung chia sẻ trên mạng xã hội có rất nhiều chủng loại, nhưng thông tin giả mạo xuất hiện nhiều hơn các chia sẻ với nội dung chính thống.
Tin tức giả mạo và tuyên truyền trực tuyến
Tin tức giả mạo có vẻ mới mẻ, nhưng đó là về phương thức hoạt động của nó. Việc tuyên truyền đã tồn tại trong nhiều thế kỷ, và Internet chỉ là cách thức giao tiếp mới nhất được sử dụng để lan truyền sự dối trá và thông tin sai lạc.
Hình ảnh tam giác lửa đại diện cho ba nguyên tố mà lửa cần để cháy, bao gồm: Oxi, nhiệt và nguyên liệu. Còn đối với tam giác tin tức giả mạo, đó là: Không có yếu tố cụ thể, không có phạm vi lan truyền và nhắm tới mục tiêu cụ thể.
Yếu tố đầu tiên: Các công cụ và dịch vụ để lan truyền tin tức giả mạo trên các trang mạng xã hội đều có chung nguồn gốc, nhiều trong số chúng được bán tại các cộng đồng trực tuyến khác nhau trên toàn cầu. Nhiều công cụ và dịch vụ có sẵn, hoàn toàn miễn phí và dễ sử dụng như tăng lượt thích, tương tác, lượt theo dõi có trả phí trên trang mạng xã hội. Trong khi đó, một số dịch vụ khác hứa hẹn sẽ cung cấp dịch vụ điều tra, quét thăm dò trực tuyến lượng tương tác của trang. Chung quy lại, các công cụ và dịch vụ để truyền thông trên mạng xã hội đều có sẵn và hỗ trợ rất đầy đủ.
Tất nhiên, để sử dụng những công cụ này, trang mạng xã hội được sử dụng phải là nền tảng chuyên dùng để tuyên truyền. Nhiều người dùng sẽ dùng nền tảng trang này để cập nhật tin tức mới nhất mỗi ngày, vì thế, tầm quan trọng về nội dung của trang rất quan trọng. Tuy nhiên, cũng có sự khác biệt giữa việc chỉ đơn giản đăng tin tuyên truyền với việc thực sự biến nó thành nơi mà người dùng truy cập hàng ngày để tìm kiếm thông tin. Trend Micro cũng đã nghiên cứu những phương thức điển hình được tin tặc sử dụng thường xuyên để thu hút người đọc.
Nghiên cứu phương tiện lan truyền tin tức giả mạo cũng cho chúng ta cái nhìn về mối quan hệ giữa các bot tự động và đối tượng nhận tin trên Twitter. Điều này cho chúng ta cái nhìn chính xác nhất về phạm vi và mô hình hoạt động của các chiến dịch lan truyền tin tức giả mạo.
Cuối cùng, chiến dịch lan truyền tin tức giả mạo luôn đi kèm với câu hỏi: Tại sao? Trend Micro thảo luận về mục đích thật sự nằm phía sau chiến dịch lan truyền tin tức giả mạo: đôi khi nó chỉ đơn giản là mong muốn kiếm tiền thông qua quảng cáo. Trong một số trường hợp khác, mục đích đằng sau chiến dịch có thể nằm trong phạm vi tội phạm hoặc hoạt động liên quan đến chính trị. Tuy nhiên, bất kể động cơ là gì, mức độ thành công của chiến dịch sẽ dựa trên mức độ ảnh hưởng của nó tại thế giới thực.
Nghiên cứu chuyên sâu
Để thể hiện hiệu quả của các chiến dịch này, bài viết của Trend Micro sẽ bao gồm các nghiên cứu chuyên sâu khác nhau với tình huống riêng biệt, sử dụng các công cụ lan truyền tin tức giả mạo khác nhau. Nghiên cứu chuyên sâu của Trend Micro sẽ đưa ra phương thức được tin tặc sử dụng để lan truyền tin tức giả mạo trong mỗi chiến dịch.
Các phương thức được sử dụng để lan truyền tin tức giả mạo cho mỗi chiến dịch không khác biệt nhiều, chủ yếu sử dụng người theo dõi, người hâm mộ, khách hàng, lượt thích, lượt chia sẻ, nhận xét và video. Một số chiến dịch sẽ khuyến khích chọn mua sản phẩm giả mạo vì đó là phiên bản “cao cấp”, chất lượng tốt hơn nhiều so với bình thường của sản phẩm mà người dùng đang tìm kiếm. Về mặt lý thuyết, người dùng sẽ rất khó để kiểm định chất lượng sản phẩm.
Biện pháp ngăn chặn
Các Chính phủ, doanh nghiệp và người dùng đều đang dần ý thức được mức độ nghiêm trọng mà tin tức giả mang lại.
Chính phủ nhiều quốc gia đang bắt đầu các chiến dịch đối phó với tin tức giả mạo. Các nhà cầm quyền của mỗi quốc gia đang thiết lập công cụ hỗ trợ để xóa bỏ những thông tin mà họ cho là sai lệch. Họ cũng đang cân nhắc áp đặt các quy định và biện pháp trừng phạt mới cho trang web xuất bản những thông tin sai lệch.
Mục tiêu cũng những quy định mới này sẽ là các trang mạng xã hội. Điều này sẽ làm hạn chế những ảnh hưởng của tin tức giả mạo đến doanh nghiệp và người dùng. Quy trình thực hiện sẽ bao gồm việc tạm ngừng hoạt động các bot tự động đáng ngờ, thêm các tính năng mới cho phép người dùng báo cáo tin tức giả mạo và tuyển dụng thêm nhân sự để giúp giải quyết các báo cáo này.
Tuy nhiên, việc ngăn chặn tin tức giả mạo đòi hỏi nhận thức của người dùng. Bài viết của Trend Micro thảo luận về một số dấu hiệu của tin tức giả mạo, với hy vọng người dùng sẽ có thêm kiến thức để phát hiện tin tức giả mạo. Ngoài ra, Trend Micro cũng nói về cách thức và mục đích hoạt động của các chiến dịch lan truyền tin tức giả mạo, với hy vọng đưa thông tin cần thiết về chúng để giúp người dùng chống lại chúng.