Nhân dịp kỷ niệm 120 năm thành lập, series ‘Những nhà kiến tạo thương hiệu Rolls-Royce’ được viết để giới thiệu về những nhân vật có vai trò quan trọng trong lịch sử của thương hiệu. Ở phần 4, chúng ta sẽ tìm hiểu về Henry Royce – một trong hai nhà sáng lập vĩ đại.
Khi nói về những nhân vật này, không thể không nhắc đến Henry Royce – một trong hai nhà sáng lập, người đã có hành trình phi thường từ một cậu bé nghèo khổ trở thành ông chủ của một đế chế ô tô kỹ thuật khổng lồ trong thế kỷ 20.
“Cuộc đời của Henry Royce là một hành trình đáng kinh ngạc. Xuất thân từ một gia đình khó khăn và không có điều kiện học hành, ông chưa bao giờ từ bỏ và trở thành một người tiên phong trong kỹ thuật ô tô thế kỷ 20. Những thiết kế và công nghệ của ông đã định hình thế giới mà chúng ta đang sống ngày nay. Những câu chuyện từ nghèo khổ vươn lên thành công thường bị coi là cliché, nhưng phải công nhận rằng Henry đã vượt qua nhiều khó khăn và thử thách để đạt được thành tựu như hôm nay. Dù 120 năm đã trôi qua, ảnh hưởng của ông đối với thương hiệu vẫn luôn mạnh mẽ, là tấm gương sáng cho tất cả nhân viên của chúng tôi.
Andrew Ball, Giám đốc Quan hệ và Di sản doanh nghiệp của Rolls-Royce Motor Cars
Frederick Henry Royce sinh ngày 27 tháng 3 năm 1863 tại Alwalton, gần Peterborough. Ông là con út trong gia đình có năm anh chị em và gặp nhiều khó khăn về tài chính: cha của Henry bị phá sản và theo luật phải ngồi tù. Cuộc sống nghèo khó thời thơ ấu đã ảnh hưởng sâu sắc đến tính cách và sức khỏe của ông.
Năm 10 tuổi, Royce bắt đầu làm việc tại London, từ giao báo đến giao thư. Năm 1877, với sự hỗ trợ tài chính từ người cô, ông bắt đầu học nghề tại xưởng đường sắt Great Northern Railway (GNR) ở Peterborough. Tài năng bẩm sinh về thiết kế và kỹ năng làm việc với máy móc của ông nhanh chóng được nhận ra. Tuy nhiên, sau hai năm, người cô gặp khó khăn tài chính và không thể tiếp tục hỗ trợ ông. Royce trở lại London và đến năm 1881, ông được nhận vào làm tại công ty sản xuất điện Electric Lighting & Power Generating Company (EL&PG).
Ngành điện lúc bấy giờ còn rất mới và không yêu cầu bằng cấp, nên đây là cơ hội quý giá cho Royce. Niềm đam mê và đạo đức nghề nghiệp của ông đã giúp ông tiến xa trong công ty, đến năm 1882, ông được cử làm quản lý các công trình lắp đặt đèn đường và nhà hát tại Liverpool. Tuy nhiên, công ty phá sản và Royce, lúc này 19 tuổi, lại thất nghiệp.
Cuối năm 1884, ông thành lập công ty F H Royce & Co tại Manchester, sản xuất các sản phẩm nhỏ như chuông cửa chạy bằng pin và thiết bị công nghiệp. Năm 1901, sau nhiều năm làm việc căng thẳng và sự cạnh tranh từ sản phẩm nhập khẩu giá rẻ, sức khỏe của ông suy giảm nghiêm trọng.
Bác sĩ khuyên ông nghỉ ngơi và trong chuyến nghỉ dưỡng dài ngày, Royce đọc cuốn sách “The Automobile – Its Construction and Management”. Cuốn sách này đã thay đổi cuộc đời ông và cả ngành công nghiệp ô tô. Sau khi trở lại Anh, ông bắt tay vào chế tạo chiếc xe đầu tiên, chiếc 10 mã lực Decauville.
Royce chế tạo ba chiếc xe 10 mã lực với hai xy-lanh, dựa trên thiết kế của Decauville, với mục tiêu nâng cao chất lượng từ những gì có sẵn. Đồng nghiệp và bạn thân của ông, Henry Edmunds, mượn chiếc xe để tham gia cuộc đua Slide Slip Trials 1.000 dặm do câu lạc bộ ô tô của Vương Quốc Anh & Ireland tổ chức vào năm 1904. Edmunds, ấn tượng với chất lượng xe, đã giới thiệu Royce với The Hon. Charles Stewart Rolls.
Trong quan hệ hợp tác mới, Royce chịu trách nhiệm chính về kỹ thuật và từ năm 1904 đến khi qua đời năm 1933, ông là người đứng sau mọi ý tưởng cho các bộ phận cơ khí của từng chiếc xe Rolls-Royce. Ông thành lập nhóm thiết kế với phương châm “Vứt bỏ, thay thế, cải tiến và tinh chỉnh”, và mọi thiết kế đều phải qua sự phê duyệt của ông. Không giống như ngành công nghiệp ô tô hiện đại, nơi các mẫu xe được cập nhật theo chu kỳ nhất định, Royce liên tục cải tiến sản phẩm mà không thông báo trước, khiến không có hai chiếc Rolls-Royce nào giống hệt nhau.
Mặc dù Royce chưa bao giờ thiết kế một chiếc ô tô hoàn chỉnh, nhưng ông đã sản xuất khung gầm lăn, động cơ và hệ thống truyền động, sau đó các thợ đóng xe sẽ chế tạo thân xe theo yêu cầu khách hàng. Tính tỉ mỉ, niềm đam mê học hỏi và khao khát làm việc chăm chỉ đã giúp Royce tạo ra những chiếc xe đạt đến độ hoàn hảo về mặt cơ khí, trở thành biểu tượng của thương hiệu Rolls-Royce.
Sự nghị lực và tinh thần cầu tiến của Royce là nguồn cảm hứng vô tận cho toàn thể công ty, không chỉ sau 120 năm mà còn trong nhiều năm tiếp theo.