Nhiều trung tâm nghiên cứu không gian nổi tiếng thế giới, bao gồm trạm vũ trụ Trung Quốc đều dự đoán trạm không gian Tiangong-1 (hay còn gọi là Thiên Cung-1) sẽ rơi xuống trái đất đầu tuần này trong tình trạng mất kiểm soát.
Niềm tự hào của Trung Quốc
Theo Cơ quan Không gian vũ trụ Trung Quốc (CMSA), một trong những phương tiện nghiên cứu vũ trụ lớn nhất của Trung Quốc trên quỹ đạo dự kiến sẽ đâm vào bầu khí quyển trái đất sáng nay (2/4). Cơ quan này cho biết, Thiên Cung-1 đang bay tự do, hướng lao về trái đất và ở độ cao khoảng 179km (tính tới ngày 31/3).
Trạm Thiên Cung-1 trị giá hàng trăm triệu nhân dân tệ, được phóng lên quỹ đạo ngày 29/9/2011. Bản chất Thiên Cung-1 là một vũ trụ dài 10,4m, rộng 3,4m, có bộ phận động cơ, máy phát điện dùng năng lượng mặt trời và phòng thí nghiệm cho các phi hành gia làm việc.
Các nhà khoa học không gian Trung Quốc cho biết, Thiên Cung-1 đã tham gia 6 lần thử nghiệm ráp nối thành công với phi thuyền Shenzhou (Thần Châu) có người lái và có những đóng góp đáng kể cho sự phát triển của dự án tàu vũ trụ có người lái của Trung Quốc.
Đây là một phần của chương trình không gian đầy tham vọng của Trung Quốc, nhằm mục đích đưa trạm không gian cố định trên quỹ đạo vào đầu những năm 2020.
Theo kế hoạch ban đầu, Thiên Cung-1 chỉ hoạt động trong năm, sau đó kéo dài thêm 2 năm nữa và sẽ được điều khiển để trở lại khí quyển và rơi có kiểm soát. Nhưng tới ngày 21/3/2016, CMSA thông báo chấm dứt nhiệm vụ của trạm và sau đó mất liên lạc cũng như khả năng điều khiển nó. Kể từ đó, Thiên Cung-1 tiếp tục bay tự do không điều khiển trên quỹ đạo trong 2 năm tiếp theo.
Mối đe dọa từ rác thải vũ trụ
Việc trạm Thiên Cung-1 nặng 8,5 tấn đang rơi xuống khí quyển trái đất đã đặt cơ quan ứng phó với tình hình khẩn cấp của bang Michigan (Mỹ) trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu và người dân được khuyến cáo không chạm vào những mảnh vỡ từ trạm vũ trụ khi chúng rơi xuống mặt đất.
Cơ quan Vũ trụ châu Âu dự báo, thời gian hồi quyển của tàu vũ trụ Trung Quốc vào khoảng 6h25 sáng 2/4 theo giờ Việt Nam, chậm hơn so với dự báo trước đó.
Còn Aerospace Corp, một tập đoàn phi lợi nhuận có trụ sở tại California, ước tính Thiên Cung-1 sẽ đâm vào trái đất khoảng 12h15 hôm nay (theo giờ GMT), với độ dao động khoảng 9 giờ trước hoặc sau mốc thời gian dự tính.
Thiên Cung-1 bay quanh trái đất trên quỹ đạo hình ellipse, nghiêng 42,8 độ so với mặt phẳng xích đạo, cách trái đất gần nhất 196km và xa nhất 215km. Khi không được tiếp thêm sức đẩy, trạm Thiên Cung-1 giảm dần độ cao theo thời gian và cuối cùng đi xuống ngoại tầng khí quyển, đồng thời sẽ bị cháy do sức nóng vì ma sát với không khí.
Theo lý thuyết, phần lớn trạm Thiên Cung-1 sẽ tan chảy và cháy trong không gian. Tuy nhiên, một số bộ phận có cấu tạo kiên cố như động cơ hỏa tiễn sẽ khó cháy hết và còn lại những mảnh vụn lớn cháy đỏ rớt xuống.
Tuy nhiên, vì không rõ trọng khối còn lại của trạm so với sức cản của không khí như thế nào nên không thể dự đoán chính xác giờ nó sẽ va chạm với trái đất và cũng không biết được địa điểm chính xác khi chúng rơi xuống.
Theo các chuyên gia, do độ nghiêng của quỹ đạo, những mảnh vụn sẽ rơi trên một dải đất 2.000km chiều dài và 70km chiều ngang (tương đương diện tích 140.000km2) trong khu vực giới hạn giữa hai vĩ tuyến 43 độ Bắc và 43 độ Nam. Và theo khoanh vùng trên, châu Âu, châu Á, Bắc Mỹ, Australia đều có thể là nơi mảnh vỡ của Thiên Cung-1 rơi xuống.
Chuyên gia về an ninh không gian, Tiến sĩ Marco Langbroek của Đại học Leiden (Hà Lan) hy vọng các mảnh vỡ còn sót lại của con tàu Thiên Cung-1 sẽ rơi ngoài các thành phố, xuống những vùng hoang vu rộng lớn hay xuống biển.
Tuy nhiên, sẽ là nguy hiểm nếu tiến lại gần bất kỳ vật thể lạ nào rơi xuống, bởi các mảnh vỡ có thể chứa hydrazin, một chất độc hại và có tính ăn mòn cao, Tiến sĩ Langbroek cảnh báo.
Trước đây, Trạm không gian Skylab nặng 85 tấn của NASA là tàu vũ trụ lớn nhất từng mất kiểm soát khi quay trở lại trái đất. Một số mảnh vỡ lớn từ nó đã rơi xuống thị trấn Esperance của Australia năm 1979.
Cùng mối quan tâm trên, Thống đốc bang Michigan, Hoa Kỳ – ông Rick Snyder vẫn lo ngại các mảnh vụn của tàu vũ trụ khổng lồ này sẽ rơi xuống trái đất và rất có thể rơi trúng bất cứ nơi nào trong dải vĩ tuyến trên từ Australia đến Mỹ.
Phó giám đốc quản lý Tình trạng khẩn cấp và an ninh nội địa Chris Kelenske cho biết: “Dù có ít khả năng các mảnh vỡ rơi xuống Michigan, nhưng chúng tôi đang theo dõi tình hình và sẵn sàng phản ứng nhanh nếu cần thiết”. Người dân ở đây được thông báo cần gọi 911 khi thấy bất kỳ nghi ngờ nào về các mảnh vỡ rơi xuống mặt đất và được yêu cầu duy trì khoảng cách an toàn ít nhất 46m.
Theo Báo Giao Thông