Khảo sát mới của Kaspersky cho thấy 87% chuyên gia công nghệ thông tin và an toàn thông tin được hỏi tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở châu Á – Thái Bình Dương xác nhận đơn vị của họ từng gặp sự cố an ninh mạng trong 12 tháng qua. Những hệ lụy như mất dữ liệu, rò rỉ thông tin khách hàng và gián đoạn hoạt động đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về tăng cường năng lực phòng thủ số.
Theo nghiên cứu toàn cầu của Kaspersky về thị trường giải pháp dành cho doanh nghiệp (B2B), các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMB) đang đối mặt với nhiều rủi ro an ninh mạng có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh. Nhóm doanh nghiệp được khảo sát có quy mô dưới 500 nhân sự, với kết quả tại châu Á – Thái Bình Dương cho thấy mức độ phổ biến đáng lo ngại của các sự cố bảo mật.
Trong số những mối đe dọa gây thiệt hại nghiêm trọng nhất, khai thác lỗ hổng phần mềm chiếm 10%, trong khi các cuộc tấn công bằng mã độc trên diện rộng và xâm nhập thông qua hệ thống truy cập từ xa cùng chiếm 7%.
Những số liệu này cho thấy doanh nghiệp không chỉ phải ứng phó với các hình thức tấn công quen thuộc mà còn cần chú trọng bảo vệ hệ thống phần mềm, hạ tầng kết nối và các điểm truy cập từ xa.
Mất dữ liệu và gián đoạn hoạt động là những hệ lụy đáng lo ngại
Tác động của một cuộc tấn công mạng không dừng lại ở chi phí khắc phục sự cố. Theo khảo sát, trong nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ tại châu Á – Thái Bình Dương từng gặp sự cố, 25% cho biết cuộc tấn công nghiêm trọng nhất khiến dữ liệu cá nhân của khách hàng bị đánh cắp.
Trong khi đó, 23% ghi nhận tình trạng gián đoạn tạm thời các dịch vụ phục vụ khách hàng, chẳng hạn website hoặc gian hàng trực tuyến. Cũng có 23% doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ thông tin cá nhân của nhân viên bị rò rỉ.
Những tổn thất lâu dài cũng là vấn đề đáng quan tâm. Khảo sát ghi nhận 21% doanh nghiệp chịu thiệt hại tài chính và một tỷ lệ tương đương bị mất dữ liệu vĩnh viễn, không thể khôi phục. Ngoài ra, 13% cho biết tài sản doanh nghiệp phải chịu những tổn thất không thể khắc phục.
Đối với các đơn vị có nguồn lực hạn chế, việc đồng thời xử lý sự cố kỹ thuật, khôi phục dữ liệu và duy trì hoạt động kinh doanh có thể tạo ra áp lực lớn. Những hệ lụy này cũng tiềm ẩn nguy cơ làm suy giảm niềm tin của khách hàng và ảnh hưởng đến khả năng phát triển lâu dài.
Dữ liệu khách hàng trở thành mục tiêu hàng đầu của tin tặc
Kết quả nghiên cứu cho thấy thông tin có giá trị thương mại và dữ liệu nhạy cảm tiếp tục nằm trong nhóm mục tiêu được tội phạm mạng ưu tiên nhắm đến tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Cụ thể, 34% người tham gia khảo sát xác định dữ liệu cá nhân của khách hàng là mục tiêu tấn công chính. Tiếp theo là thông tin nội bộ nhạy cảm, bao gồm dữ liệu tài chính và hồ sơ pháp lý, với tỷ lệ 31%. Dữ liệu cá nhân của nhân viên đứng kế tiếp, chiếm 27%.
Ngoài mục tiêu đánh cắp thông tin, 23% người được hỏi cho biết tin tặc tìm cách vô hiệu hóa quyền truy cập của nhân viên và khách hàng vào các hệ thống trực tuyến.
Các kết quả này cho thấy doanh nghiệp cần xem xét an toàn thông tin trên phạm vi rộng hơn việc bảo vệ thiết bị đầu cuối. Hệ thống lưu trữ dữ liệu, nền tảng trực tuyến và quyền truy cập của người dùng đều cần được kiểm soát nhằm hạn chế nguy cơ thông tin bị khai thác hoặc hoạt động kinh doanh bị gián đoạn.
Bộ phận công nghệ thông tin và an toàn thông tin chịu nhiều áp lực
Một điểm đáng chú ý khác trong khảo sát là mức độ tập trung của các cuộc tấn công nghiêm trọng vào chính những bộ phận chịu trách nhiệm quản lý và bảo vệ hệ thống doanh nghiệp.
Tại châu Á – Thái Bình Dương, 52% người tham gia khảo sát cho biết bộ phận an toàn thông tin nằm trong nhóm bị nhắm đến bởi sự cố nghiêm trọng nhất, trong khi tỷ lệ đối với bộ phận công nghệ thông tin là 51%.
Dịch vụ khách hàng và kế toán – tài chính cũng là những bộ phận thường xuyên bị ảnh hưởng, với tỷ lệ lần lượt là 22% và 20%.
Việc các nhóm phụ trách kỹ thuật nằm trong tầm ngắm cho thấy doanh nghiệp cần chú trọng bảo vệ tài khoản quản trị, phân quyền truy cập và giám sát hoạt động trên hệ thống. Đồng thời, các bộ phận thường xuyên xử lý dữ liệu khách hàng hoặc thông tin tài chính cũng cần được trang bị biện pháp bảo vệ phù hợp.
Doanh nghiệp tăng cường giám sát và củng cố hàng rào bảo mật
Trước những rủi ro ngày càng đa dạng, các doanh nghiệp tại khu vực đang ưu tiên nhiều biện pháp nhằm nâng cao năng lực phòng thủ.
Theo khảo sát, ba hạng mục cùng nhận được tỷ lệ lựa chọn 24% là triển khai giải pháp giám sát an toàn thông tin, tăng cường kiểm soát bảo mật trên nền tảng đám mây và siết chặt yêu cầu tuân thủ đối với bên thứ ba.
Bên cạnh đó, 22% doanh nghiệp ưu tiên đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ công nghệ thông tin; triển khai giải pháp bảo mật trên thiết bị của nhân viên; điều chỉnh chính sách mật khẩu và áp dụng xác thực đa yếu tố.
Những biện pháp này phản ánh nhu cầu kết hợp giữa công nghệ, quy trình quản trị và yếu tố con người. Thay vì chỉ tập trung xử lý khi sự cố xảy ra, doanh nghiệp cần xây dựng cơ chế phát hiện sớm, kiểm soát quyền truy cập và nâng cao khả năng ứng phó khi hệ thống có dấu hiệu bị xâm nhập.
Ông Ilya Markelov, Trưởng bộ phận Unified Platform tại Kaspersky, nhận định các sự cố an ninh mạng có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ do nguồn lực dành cho hoạt động ứng phó thường hạn chế. Theo ông, doanh nghiệp cần những giải pháp bảo mật được thiết kế phù hợp với quy mô, có khả năng mở rộng khi nhu cầu và mức độ rủi ro thay đổi.
Đại diện Kaspersky cho biết Kaspersky Next Optimum được phát triển nhằm hỗ trợ nhóm doanh nghiệp đang tăng trưởng tiếp cận các năng lực bảo mật chuyên sâu. Các mô-đun bổ sung cho phép mở rộng phạm vi bảo vệ theo nhu cầu thực tế mà không phải thay đổi toàn bộ kiến trúc bảo mật hiện có.
Trong khi đó, ông Adrian Hia, Giám đốc Điều hành Kaspersky khu vực châu Á – Thái Bình Dương, nhấn mạnh các mối đe dọa có thể khác nhau giữa từng thị trường, nhưng hậu quả thường tác động đến nhiều khía cạnh của hoạt động kinh doanh. Theo ông, bảo vệ an toàn thông tin cần có sự phối hợp giữa công nghệ phù hợp, nhận thức bảo mật và thói quen sử dụng không gian mạng an toàn trong toàn doanh nghiệp, thay vì chỉ được xem là trách nhiệm của bộ phận công nghệ thông tin.
Kaspersky khuyến nghị tăng cường bảo vệ theo quy mô doanh nghiệp
Từ kết quả khảo sát, Kaspersky đưa ra một số khuyến nghị nhằm giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ giảm thiểu rủi ro an ninh mạng, trong đó có việc lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô hoạt động và đặc thù kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp cần nâng cao năng lực phòng thủ, Kaspersky Next Optimum cung cấp các chức năng bảo vệ, phát hiện và hỗ trợ xử lý mối đe dọa. Giải pháp có thể được mở rộng thông qua các mô-đun chuyên biệt gồm Security Awareness, Email Security, Workload Security, Threat Lookup & Analysis và Vulnerability Management, đáp ứng những nhu cầu như nâng cao nhận thức bảo mật, bảo vệ thư điện tử, bảo vệ hạ tầng xử lý dữ liệu và quản lý lỗ hổng.
Với nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, Kaspersky Small Office Security Premium được giới thiệu như một lựa chọn dễ triển khai, hỗ trợ bảo vệ thiết bị đầu cuối trước mã độc và mã độc tống tiền (ransomware), đồng thời cung cấp chương trình đào tạo nhận thức an toàn thông tin cho nhân viên.
Bên cạnh việc triển khai giải pháp kỹ thuật, doanh nghiệp nên rà soát quy trình cấp và thu hồi quyền truy cập, đặc biệt đối với tài khoản nhân viên nghỉ việc hoặc thay đổi vị trí công tác. Việc sao lưu dữ liệu định kỳ cũng cần được duy trì để giảm nguy cơ mất thông tin quan trọng khi xảy ra sự cố hoặc bị tấn công bằng ransomware.
Yếu tố con người tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược bảo mật. Doanh nghiệp cần xây dựng quy định về quản lý mật khẩu, duyệt web an toàn và kiểm soát việc cài đặt phần mềm mới. Các chương trình đào tạo kết hợp bài học tương tác với tình huống mô phỏng lừa đảo có thể giúp nhân viên nhận biết rủi ro và hình thành thói quen xử lý thông tin an toàn hơn.
Kaspersky Automated Security Awareness Platform là một trong những giải pháp được hãng đề xuất để hỗ trợ hoạt động đào tạo này.
Những phát hiện từ khảo sát cho thấy an ninh mạng đang trở thành vấn đề gắn trực tiếp với khả năng duy trì hoạt động của doanh nghiệp vừa và nhỏ. Việc chủ động bảo vệ dữ liệu, củng cố hệ thống và nâng cao nhận thức của nhân viên sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu nguy cơ tổn thất, đồng thời cải thiện khả năng ứng phó trước các mối đe dọa ngày càng phức tạp.