Thói quen sử dụng công nghệ của người Việt đang thay đổi nhanh khi người dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ, ngày càng sẵn sàng thử nghiệm những trải nghiệm mới nếu sản phẩm mang lại giá trị rõ ràng; xu hướng này đang tạo ra những chuyển động đáng chú ý trong phân khúc smartphone cao cấp và điện thoại màn hình gập.
Từ thanh toán không tiền mặt tại các cửa hàng nhỏ đến việc sử dụng AI để hỗ trợ học tập, công việc và sáng tạo nội dung, công nghệ đang ngày càng được người Việt đưa vào đời sống theo cách tự nhiên hơn. Việc tiếp nhận những công cụ mới không còn chỉ tập trung ở nhóm người dùng chuyên sâu mà đang trở thành một phần của các hoạt động thường nhật.
Sự thay đổi này phản ánh một đặc điểm đáng chú ý của thị trường Việt Nam: người tiêu dùng có xu hướng đánh giá công nghệ dựa trên khả năng giải quyết những nhu cầu cụ thể, thay vì chỉ quan tâm đến việc sản phẩm sở hữu công nghệ mới đến đâu.
Thế hệ người dùng trẻ và tâm lý sẵn sàng thử nghiệm
Theo ông Simon Sim, Phó chủ tịch kiêm Giám đốc ngành hàng Trải nghiệm Di động Samsung, để hiểu sự thay đổi trong hành vi người dùng Việt Nam cần nhìn vào môi trường mà thế hệ trẻ đang trưởng thành.
Trong nhiều năm, người tiêu dùng Việt Nam đã liên tục chứng kiến những thay đổi trong cách mua sắm, thanh toán, học tập, làm việc và giải trí. Smartphone cũng không còn đơn thuần là thiết bị liên lạc mà trở thành công cụ phục vụ ngày càng nhiều nhu cầu trong đời sống. Quá trình tiếp xúc thường xuyên với các dịch vụ số góp phần hình thành tâm lý cởi mở hơn trước những công nghệ mới.
Điều này phần nào lý giải tốc độ phổ cập của thanh toán số, thương mại điện tử, các ứng dụng AI và những hình thức giải trí tương tác tại Việt Nam. Người dùng có thể nhanh chóng chuyển sang một phương thức mới khi nhận thấy nó giúp tiết kiệm thời gian hoặc đơn giản hóa một công việc vốn quen thuộc.
Ông Simon Sim cho rằng người tiêu dùng trẻ Việt Nam vẫn coi trọng những thói quen và giá trị đã hình thành trong đời sống, nhưng đồng thời có xu hướng chủ động tìm kiếm trải nghiệm mới. Việc chuyển đổi vì thế không nhất thiết xuất phát từ tâm lý chạy theo xu hướng, mà thường được thúc đẩy bởi một lợi ích cụ thể mà người dùng có thể cảm nhận được.
Khi một sản phẩm công nghệ chứng minh được khả năng cải thiện sinh hoạt, tăng hiệu suất làm việc hoặc tạo ra cách tương tác thuận tiện hơn, rào cản đối với việc thay đổi thiết bị có thể giảm đáng kể. Đặc điểm này cũng góp phần tạo nên tốc độ dịch chuyển tương đối nhanh của thị trường di động Việt Nam.
Điện thoại gập trở thành một điểm dịch chuyển mới
Xu hướng nói trên đang thể hiện rõ hơn ở phân khúc smartphone cao cấp, nơi người dùng thường có xu hướng gắn bó lâu dài với một hệ sinh thái. Tuy nhiên, sự xuất hiện của những thiết bị có hình thức và phương thức sử dụng khác biệt đang tạo thêm động lực để một bộ phận khách hàng cân nhắc thay đổi.
Một số liệu nội bộ do Samsung công bố cho thấy trong đợt mở bán đầu tiên của Galaxy Z Fold8 series, cứ năm người mua thiết bị màn hình gập mới thì có một người chuyển sang từ một hệ sinh thái khác. Nhóm khách hàng này được ghi nhận tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, trong đó lượng người chuyển từ các hệ điều hành có tính khép kín sang trải nghiệm điện thoại gập màn hình lớn có mức tăng đáng kể.
Con số này cho thấy sự thay đổi trong lựa chọn thiết bị không chỉ đến từ việc nâng cấp một thế hệ smartphone, mà còn có thể liên quan đến cách người dùng hình dung về thiết bị di động trong tương lai. Khi nhu cầu sử dụng ngày càng đa dạng, một chiếc điện thoại được kỳ vọng phải đáp ứng nhiều vai trò hơn thay vì chỉ cung cấp một màn hình để tiêu thụ nội dung.
Theo ông Simon Sim, sự phát triển của AI cũng đang góp phần thay đổi kỳ vọng đó. Khi AI chuyển từ khả năng trả lời câu hỏi sang hỗ trợ các tác vụ theo ngữ cảnh và hướng đến hành động, thiết bị cũng cần cung cấp không gian và phương thức tương tác phù hợp với từng tình huống.
Điện thoại gập có lợi thế ở khả năng thay đổi hình thái sử dụng. Thiết bị có thể giữ kích thước nhỏ gọn khi người dùng di chuyển, đồng thời mở rộng không gian hiển thị khi cần đọc tài liệu, xử lý công việc, sáng tạo nội dung hoặc thực hiện nhiều tác vụ cùng lúc.
Sự kết hợp giữa màn hình lớn và AI cũng tạo ra nhiều cách tương tác hơn tùy theo nhiệm vụ. Đây là một trong những yếu tố khiến điện thoại gập ngày càng được xem xét không chỉ như một sản phẩm cao cấp, mà còn như một công cụ phục vụ những nhu cầu sử dụng phức tạp hơn.
Độ hoàn thiện phần cứng làm giảm rào cản chuyển đổi
Bên cạnh tính năng, sự trưởng thành của thiết kế cũng đang tác động đến quyết định mua smartphone gập. Những thế hệ đầu tiên từng phải đối mặt với nhiều câu hỏi liên quan đến độ dày, trọng lượng, độ bền và tính thuận tiện khi sử dụng hằng ngày.
Khi các yếu tố này tiếp tục được cải thiện, điện thoại gập có thể tiếp cận nhóm khách hàng rộng hơn. Người dùng không còn chỉ cân nhắc một thiết bị có cơ chế màn hình đặc biệt, mà bắt đầu đánh giá nó dựa trên mức độ phù hợp với cách họ làm việc và sử dụng smartphone mỗi ngày.
Theo Samsung, định hướng phát triển điện thoại gập trong thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện thiết kế dựa trên nhu cầu sử dụng thực tế. AI cũng được kỳ vọng trở nên cá nhân hóa hơn, đáng tin cậy hơn và có khả năng hỗ trợ tự nhiên hơn trong từng tình huống.
Điều này cho thấy cuộc cạnh tranh trên thị trường smartphone cao cấp đang dần mở rộng khỏi câu chuyện về cấu hình. Trải nghiệm tổng thể, khả năng thích ứng và mức độ liên kết giữa phần cứng với phần mềm có thể trở thành những yếu tố quan trọng hơn trong quyết định lựa chọn thiết bị.
Công nghệ hướng đến khả năng thích ứng với con người
Từ góc nhìn của Simon Sim, những thay đổi trong hành vi người dùng không nên chỉ được nhìn nhận qua các con số bán hàng. Quan trọng hơn, đó là dấu hiệu cho thấy người tiêu dùng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công nghệ: thiết bị phải thích ứng với con người thay vì buộc con người phải thay đổi cách sử dụng để phù hợp với công nghệ.
Smartphone tiếp tục giữ vị trí trung tâm trong đời sống số khi kết nối người dùng với các dịch vụ, ứng dụng và thiết bị khác nhau. Khi phần cứng được thiết kế để giảm những giới hạn về hình thức sử dụng, trong khi phần mềm và AI giúp đơn giản hóa các thao tác phức tạp, điện thoại có thể trở thành một công cụ hỗ trợ người dùng thay vì chỉ là một thiết bị điện tử.
Ở góc độ thị trường, điều này cũng tạo ra cơ hội cho những thương hiệu có khả năng nhận diện sớm sự thay đổi trong nhu cầu. Khi lợi ích của công nghệ đủ rõ ràng và trải nghiệm đủ thuyết phục, người dùng Việt Nam có thể nhanh chóng vượt qua những thói quen vốn đã hình thành để thử nghiệm một lựa chọn mới.
Sự dịch chuyển trong phân khúc điện thoại gập vì vậy có thể được xem như một biểu hiện của thay đổi rộng hơn trên thị trường di động Việt Nam. Khi người dùng ngày càng coi trọng sự tiện lợi, tính linh hoạt và khả năng hỗ trợ công việc thực tế, cuộc cạnh tranh giữa các hệ sinh thái sẽ không chỉ nằm ở thương hiệu hay cấu hình, mà còn ở việc công nghệ có thể hòa nhập tự nhiên đến đâu vào cuộc sống của người sử dụng.