Nếu chỉ nói Galaxy Z Fold có multitasking còn điện thoại gập của nhà Táo có hoặc không có multitasking thì sẽ quá đơn giản. Nhà Táo đã đưa khả năng bố trí nhiều ứng dụng lên màn hình lớn, đồng thời thiết kế lại giao diện để thiết bị có thể tận dụng tốt hơn diện tích hiển thị khi mở ra. Vì vậy, lợi thế của Samsung không nằm ở việc đối thủ không có đa nhiệm, mà nằm ở độ sâu của workflow mà One UI đã xây dựng qua nhiều thế hệ.

Hãy hình dung một phóng viên đang làm việc trên Galaxy Z Fold. Một cửa sổ có thể hiển thị tài liệu nguồn, cửa sổ thứ hai mở trình duyệt để kiểm chứng thông tin, trong khi cửa sổ thứ ba dành cho ứng dụng ghi chú hoặc trình soạn thảo. Người dùng không cần liên tục thoát ra màn hình chính rồi mở lại ứng dụng, cũng không phải hy sinh hoàn toàn ngữ cảnh của ứng dụng đang sử dụng.

Với người làm văn phòng, trải nghiệm này thậm chí còn rõ ràng hơn. Một bảng tính có thể nằm cạnh email, trong khi ứng dụng nhắn tin vẫn được giữ trong một cửa sổ khác để trao đổi công việc. Khi cách bố trí này được lưu thành App Pair, toàn bộ workflow có thể được gọi lại nhanh chóng thay vì phải thiết lập lại từ đầu mỗi lần mở máy.

Đây là khác biệt giữa một thiết bị có khả năng đa nhiệm và một thiết bị được thiết kế để làm việc theo kiểu đa nhiệm. Nhà Táo hoàn toàn có thể thu hẹp khoảng cách bằng những bản cập nhật phần mềm tiếp theo, nhưng Samsung đang sở hữu lợi thế quan trọng hơn là kinh nghiệm triển khai thực tế. Galaxy Fold đầu tiên đã xuất hiện từ năm 2019, nghĩa là Samsung có nhiều năm quan sát cách người dùng mở máy, đóng máy, chia cửa sổ và chuyển đổi giữa các tác vụ.

Lợi thế đó không nằm trong một tính năng độc quyền mà đối thủ không thể sao chép. Nó nằm ở cách hàng loạt tính năng được ghép lại thành một workflow có tính liên tục. Và với một thiết bị gập, workflow mới chính là thứ quyết định màn hình lớn có thực sự tạo ra giá trị hay chỉ đơn giản là lớn hơn.

Màn hình 7,6 inch chỉ thực sự có giá trị năng suất nếu người dùng có thể xử lý dữ liệu trên đó một cách tự nhiên. Đây là lý do quản lý file, kéo thả nội dung giữa các ứng dụng và khả năng mở rộng không gian làm việc quan trọng hơn nhiều so với những con số trên bảng thông số. Một thiết bị có màn hình lớn nhưng workflow dữ liệu bị giới hạn vẫn khó trở thành công cụ làm việc chính.

Galaxy Z Fold được xây dựng theo hướng ngược lại. Hệ thống quản lý file, Multi Window và khả năng kéo thả giữa các ứng dụng cho phép người dùng xử lý tài liệu, hình ảnh và dữ liệu theo cách gần với tư duy máy tính cá nhân hơn. Khi nhiều cửa sổ cùng xuất hiện, việc chuyển một hình ảnh, tài liệu hoặc nội dung từ ứng dụng này sang ứng dụng khác có thể trở thành một thao tác trực tiếp thay vì phải liên tục sao chép, mở menu chia sẻ rồi tìm ứng dụng đích.

Điều này đặc biệt hữu ích với nhóm người dùng chuyên nghiệp. Một người có thể mở thư mục chứa ảnh, tài liệu PDF và trình soạn thảo cùng lúc, sau đó kéo nội dung cần thiết sang đúng nơi mà không làm mất ngữ cảnh. Một nhân viên marketing có thể kiểm tra brief, hình ảnh và nội dung trong cùng một màn hình, trong khi một kỹ sư có thể đọc tài liệu kỹ thuật song song với ứng dụng phục vụ công việc.

Samsung còn có một lớp trải nghiệm khác biệt là DeX. Khi kết nối Galaxy Z Fold với màn hình ngoài tương thích, thiết bị có thể chuyển sang giao diện desktop, cung cấp một không gian làm việc rộng hơn thay vì đơn thuần phóng to giao diện điện thoại. Điều này không biến smartphone thành một chiếc laptop theo nghĩa đầy đủ, nhưng nó cho thấy Samsung đang xem điện thoại như một trung tâm điện toán có thể thay đổi hình thức theo không gian sử dụng.

Cần nói rõ rằng DeX hiện cũng có những giới hạn riêng. Samsung đã loại bỏ DeX for PC trên các thiết bị chạy One UI 7 trở lên, vì vậy không nên mô tả Galaxy Z Fold mới như một chiếc PC bỏ túi có thể thay thế laptop trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, khả năng sử dụng DeX với màn hình ngoài vẫn tạo ra một cầu nối rất rõ giữa smartphone, màn hình lớn và môi trường desktop.

Đó là một triết lý khác biệt. Điện thoại gập của nhà Táo đang chứng minh rằng smartphone có thể mở rộng thành một thiết bị giống tablet, còn Samsung đã nhiều năm theo đuổi ý tưởng smartphone có thể chuyển thành không gian làm việc. Khi người dùng cần màn hình lớn hơn, thiết bị không chỉ mở ra mà còn có thể thay đổi cách tương tác.

Đây có thể là phần thú vị nhất của cuộc cạnh tranh. Nhà Táo đang đặt cược rất lớn vào AI, đồng thời tận dụng lợi thế kiểm soát phần cứng, hệ điều hành, chip và hệ sinh thái để đưa AI trở thành một lớp trải nghiệm xuyên suốt. Nhưng Samsung lại đang có một hướng tiếp cận khác khi kết hợp Galaxy Z Fold với Gemini.

Gemini Live trên các thiết bị Galaxy màn hình lớn có thể tương tác với nội dung đang hiển thị và hiểu ngữ cảnh mà người dùng đang quan tâm. Điều đáng chú ý là khả năng này có thể phát huy giá trị khi người dùng đang làm việc với nhiều ứng dụng hoặc nhiều nguồn thông tin cùng lúc. Khi đó, AI không còn chỉ là một chatbot nằm trong một ứng dụng riêng biệt mà bắt đầu trở thành một lớp hỗ trợ nằm trên không gian làm việc.

Hãy hình dung người dùng mở một trang sản phẩm ở một cửa sổ, tài liệu PDF ở cửa sổ thứ hai và ứng dụng ghi chú ở cửa sổ thứ ba. Thay vì phải liên tục sao chép từng đoạn nội dung rồi đưa vào chatbot, một trợ lý AI có khả năng hiểu nội dung đang hiển thị có thể hỗ trợ trực tiếp dựa trên ngữ cảnh đó. Giá trị nằm ở việc AI hiểu người dùng đang làm gì, chứ không chỉ hiểu người dùng vừa hỏi gì.

Đây là bước chuyển từ AI assistant sang AI workspace assistant. Màn hình gập vì thế không chỉ mang lại thêm diện tích hiển thị mà còn tạo ra nhiều ngữ cảnh hơn cho AI xử lý. Càng nhiều tài liệu, hình ảnh, cửa sổ và ứng dụng cùng xuất hiện, khả năng hiểu mối quan hệ giữa chúng càng có thể trở thành lợi thế quan trọng.

Không nên vội kết luận Gemini thông minh hơn giải pháp AI của nhà Táo. Hai hệ sinh thái đang đi theo những hướng khác nhau và nhà Táo hoàn toàn có khả năng phát triển AI theo ngữ cảnh sâu hơn trong những thế hệ tiếp theo, dù hiện tại Apple Intelligence hay Siri vẫn còn cực kỳ chậm chân. Nhưng ở thời điểm hiện tại, Samsung và Google đã có một mô hình khá rõ ràng về cách AI có thể tận dụng màn hình gập để hỗ trợ công việc.

Và đây là một lợi thế đáng chú ý của Samsung. Không phải vì hãng sở hữu một công nghệ mà đối thủ không thể có, mà vì hãng đã có thời gian để đặt AI vào đúng workflow của một thiết bị gập.

Đây có lẽ là khác biệt quan trọng nhất giữa hai cách tiếp cận. Nhà Táo có thể tạo ra một thiết bị thế hệ đầu tiên cực kỳ hoàn thiện nhờ năng lực thiết kế, chip, phần mềm và hệ sinh thái, nhưng Samsung đã có tám thế hệ để liên tục thử nghiệm công thức smartphone gập. Khoảng thời gian đó tạo ra một dạng kinh nghiệm rất khó thể hiện trong bảng thông số kỹ thuật.

Từ bản lề, màn hình, độ mỏng, trọng lượng cho đến cách hệ điều hành phản ứng khi máy đóng hoặc mở, tất cả đều đã trải qua nhiều vòng cải tiến. Galaxy Fold thế hệ đầu tiên nặng khoảng 276 gram, trong khi thế hệ hiện tại đã giảm xuống khoảng 201 gram, cho thấy Samsung đã cắt giảm đáng kể khối lượng trong hành trình phát triển của dòng sản phẩm. Đây không chỉ là câu chuyện về phần cứng mà còn phản ánh quá trình tối ưu hóa toàn bộ kiến trúc thiết bị.

Quan trọng hơn, Samsung đã có thời gian để tìm hiểu một câu hỏi mà nhà Táo mới bắt đầu trả lời: người dùng thực sự muốn làm gì khi màn hình điện thoại mở rộng? Câu trả lời không chỉ là xem video lớn hơn hoặc đọc tài liệu dễ hơn. Người dùng muốn nhiều ứng dụng, nhiều dữ liệu, nhiều ngữ cảnh và nhiều cách chuyển đổi giữa những tác vụ đó.

Vì vậy, lợi thế của Galaxy Z Fold không phải là “có nhiều tính năng hơn”. Lợi thế thực sự là Samsung đã có nhiều năm để biến những tính năng riêng lẻ thành một hệ thống. Đó là lý do khoảng cách phần mềm giữa thế hệ đầu tiên của nhà Táo và thế hệ thứ tám của Samsung không nên được đánh giá chỉ bằng số lượng tính năng.

Một lợi thế khác thường bị bỏ qua của Samsung nằm ở chính danh mục sản phẩm. Khi thị trường foldable ngày càng trưởng thành, Samsung không cố gắng biến một thiết bị duy nhất thành câu trả lời cho tất cả mọi người. Hãng đang phân hóa trải nghiệm thành nhiều kiểu thiết bị, mỗi kiểu hướng tới một nhóm nhu cầu khác nhau.

Galaxy Z Flip8 dành cho người ưu tiên tính nhỏ gọn, phong cách và khả năng sử dụng một thiết bị gập theo chiều dọc. Galaxy Z Fold8 hướng đến người muốn kết hợp smartphone với không gian màn hình lớn để làm việc và giải trí. Trong khi đó, Galaxy Z Fold8 Ultra hướng tới nhóm người dùng muốn tối đa hóa trải nghiệm màn hình lớn, hiệu năng, camera và năng suất.

Cách tiếp cận này có một ý nghĩa rất lớn. Samsung không cần bắt người dùng chấp nhận cùng một bộ đánh đổi để bước vào thế giới foldable. Người thích thiết kế nhỏ gọn có một lựa chọn, người cần productivity có một lựa chọn khác, còn nhóm muốn mọi thứ ở mức cao nhất có thêm một lựa chọn khác.

Trong khi đó, điện thoại gập của nhà Táo đang phải đóng vai trò của một sản phẩm tiên phong duy nhất. Nó phải vừa chứng minh màn hình gập có ý nghĩa với người dùng hiện tại, vừa định nghĩa xem một thiết bị gập mang thương hiệu nhà Táo nên khác biệt như thế nào. Điều này tạo ra sức ép rất lớn lên thế hệ đầu tiên.

Đặc biệt, thiết kế mỏng cũng đi kèm những đánh đổi nhất định. Điện thoại gập của nhà Táo không còn Face ID như trên các mẫu cao cấp truyền thống mà sử dụng Touch ID tích hợp ở nút bên, trong khi hệ thống camera phía sau được thiết kế gọn hơn so với cấu hình camera Pro nhiều ống kính. Những thay đổi này không khiến sản phẩm trở nên kém hấp dẫn, nhưng cho thấy nhà Táo cũng phải đưa ra những ưu tiên kỹ thuật để đạt được thiết kế foldable mà hãng mong muốn.

Samsung chọn một cách giải quyết khác: không bắt một thiết bị phải làm tất cả. Đây chính là lợi thế mà tám thế hệ phát triển đã tạo ra cho hãng, bởi danh mục sản phẩm hiện tại có thể hấp thụ những nhu cầu khác nhau thay vì buộc tất cả người dùng phải chấp nhận cùng một thiết kế.

Điều này dẫn tới câu hỏi thực tế nhất đối với người dùng: nếu muốn bước vào thế giới smartphone gập ngay bây giờ, đâu là lựa chọn chín muồi hơn? Điện thoại gập của nhà Táo chắc chắn có sức hút rất lớn với những người đã ở sâu trong hệ sinh thái của hãng, đặc biệt khi thiết bị sở hữu màn hình trong 7,6 inch, hỗ trợ Apple Pencil và được tối ưu cho những cách sử dụng mới. Nhưng sức hấp dẫn của một thế hệ đầu tiên không đồng nghĩa với việc nó đã có độ trưởng thành của một nền tảng đã trải qua tám thế hệ.

Galaxy Z Fold8 vì thế vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc hơn với người ưu tiên productivity trên thiết bị gập. Người dùng có thể tận dụng Multi Window, Taskbar, App Pair, quản lý file, kéo thả dữ liệu, DeX và các tính năng AI theo ngữ cảnh đã được Samsung phát triển qua nhiều thế hệ. Đây là những lợi thế mang tính workflow, nghĩa là chúng có thể tác động trực tiếp tới cách người dùng làm việc mỗi ngày.

Điểm đáng nói hơn là Samsung không buộc người dùng phải đánh đổi trải nghiệm foldable theo một công thức duy nhất. Nếu muốn nhỏ gọn, có Flip8; nếu muốn cân bằng giữa smartphone và tablet, có Fold8; nếu muốn đẩy giới hạn về màn hình, hiệu năng và trải nghiệm cao cấp, có Fold8 Ultra. Ba hướng tiếp cận cho ba kiểu người dùng, thay vì một thiết bị phải gánh toàn bộ kỳ vọng của thị trường.

Đây cũng là nơi Galaxy Z Fold8 có lợi thế mà điện thoại gập thế hệ đầu của nhà Táo chưa thể ngay lập tức san bằng. Samsung không chỉ bán một chiếc điện thoại gập mà đã xây dựng cả một hệ sinh thái sản phẩm và workflow xoay quanh màn hình gập. Với người mua lần đầu, sự trưởng thành đó có thể quan trọng không kém thiết kế hay thương hiệu.