Từ mạng di động tiên phong năm 1996 đến hệ sinh thái số toàn diện hiện nay, VinaPhone đã đồng hành cùng nhiều thế hệ người Việt trong hành trình học tập, làm việc và kết nối.
Khi những cuộc gọi di động đầu tiên xuất hiện cách đây ba thập kỷ, ít ai hình dung rằng kết nối viễn thông sẽ trở thành nền tảng cho gần như mọi hoạt động trong cuộc sống hiện đại. Từ học tập, làm việc đến giải trí và giao tiếp, dấu ấn của công nghệ kết nối ngày nay có thể được cảm nhận rõ nét qua những câu chuyện đời thường của người Việt.
Sáu giờ sáng, Nguyễn Thái Sơn chuẩn bị rời căn hộ tại Hà Nội để bắt đầu chuyến công tác tới một tỉnh miền núi phía Bắc. Trước khi lên đường, anh kiểm tra lịch trình trên điện thoại: gặp gỡ khách hàng vào buổi sáng, khảo sát nhà máy đầu giờ chiều và tham gia cuộc họp trực tuyến với đối tác vào cuối ngày. Trên màn hình, tín hiệu mạng luôn ổn định. Đó là điều quen thuộc đến mức anh gần như không còn để ý.
Là nhân viên kinh doanh thường xuyên di chuyển, công việc của Sơn không gắn liền với một văn phòng cố định. Anh có thể xử lý công việc trên xe, tại quán cà phê hay trong phòng chờ sân bay. Báo giá được gửi qua email, tài liệu lưu trữ trên nền tảng đám mây và các cuộc họp được tổ chức ngay trên thiết bị di động. Theo Sơn, khả năng kết nối liên tục đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu suất làm việc mỗi ngày.
Trong khi đó, Nguyễn Thanh An, sinh viên năm hai tại Hà Nội, cũng bắt đầu ngày mới bằng chiếc smartphone quen thuộc. Trên đường đến trường, An xem lại bài giảng trực tuyến, bổ sung nội dung cho bài thuyết trình nhóm và trao đổi với bạn bè về đề tài nghiên cứu. Buổi tối, cô tham gia lớp học kỹ năng qua mạng trước khi dành thời gian giải trí trên các nền tảng số.
Đối với thế hệ của An, Internet là một phần tự nhiên của cuộc sống, tương tự như điện hay nước. Cô lớn lên trong thời đại mà việc học trực tuyến, lưu trữ dữ liệu trên đám mây hay sử dụng các công cụ AI đã trở nên quen thuộc. Điều đó hoàn toàn khác với tuổi thơ của Sơn, khi điện thoại phổ thông, tin nhắn SMS và những tấm thẻ cào giấy vẫn là hình ảnh quen thuộc.
Khoảng cách một thập kỷ giữa hai nhân vật cũng phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của ngành viễn thông Việt Nam. Sơn sinh năm 1996 – thời điểm VinaPhone chính thức ra mắt, khi điện thoại di động vẫn còn là dịch vụ dành cho số ít người dùng. Trong khi đó, An chào đời vào năm 2006, giai đoạn mà Internet và điện thoại di động đã dần trở thành một phần của đời sống thường nhật.
Nếu thế hệ của Sơn từng phải tìm đến các quán Internet để truy cập mạng, thì thế hệ của An có thể học tập, làm việc và giao tiếp trên môi trường số ở bất cứ đâu. Sự thay đổi đó gắn liền với quá trình phát triển của hạ tầng viễn thông trong nước suốt nhiều năm qua.
Theo Chủ tịch VNPT Tô Dũng Thái, khi VinaPhone được thành lập vào năm 1996, mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc xây dựng một mạng di động mới mà còn hướng tới việc làm chủ công nghệ, vận hành hạ tầng và phát triển thị trường bằng chính năng lực của người Việt.
Từ những ngày đầu với phạm vi phủ sóng còn hạn chế, mạng lưới liên tục được mở rộng để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Chỉ sau ba năm hoạt động, VinaPhone đã trở thành mạng di động đầu tiên phủ sóng toàn bộ 61 tỉnh, thành trên cả nước thời điểm đó. Việc triển khai dịch vụ trả trước VinaCard cũng góp phần đưa điện thoại di động tiếp cận đông đảo người dân hơn.
Những dấu mốc tiếp theo như đạt một triệu thuê bao vào năm 2002 hay tiên phong cung cấp dịch vụ 3G năm 2009 cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của thị trường viễn thông Việt Nam cũng như quá trình chuyển dịch sang môi trường số của xã hội.
Đến năm 2026, Việt Nam ghi nhận hơn 110 triệu thuê bao băng rộng di động. Hạ tầng 4G đã phủ tới gần như toàn bộ dân số, trong khi mạng 5G tiếp tục được mở rộng tới hàng chục triệu người dùng. Internet không còn đơn thuần phục vụ liên lạc mà đã trở thành nền tảng cho học tập, lao động, kinh doanh và giải trí.
Sơn vẫn nhớ khoảng thời gian bão Yagi ảnh hưởng tới nhiều tỉnh thành miền Bắc vào năm 2024. Trong bối cảnh thông tin liên lạc ở một số khu vực bị gián đoạn, anh vẫn có thể gọi điện về quê để hỏi thăm người thân. Dù chỉ là một cuộc gọi ngắn, nó mang lại sự yên tâm rất lớn trong thời điểm khó khăn.
Tuy nhiên, giống như phần lớn người dùng hiện nay, anh hiếm khi nghĩ đến những vạch sóng trên điện thoại. Kết nối đã trở thành điều hiển nhiên trong cuộc sống. Trên hành trình trở về Hà Nội, Sơn tiếp tục gửi báo giá cho khách hàng, chia sẻ tài liệu dung lượng lớn với đồng nghiệp và tham gia cuộc họp cuối ngày mà không cần có mặt tại văn phòng.
Ở một nơi khác trong thành phố, An cùng các thành viên trong nhóm hoàn thiện bài tập trên nền tảng trực tuyến. Họ trao đổi tài liệu, tham khảo nhiều nguồn dữ liệu khác nhau và tận dụng các công cụ AI để hỗ trợ nghiên cứu. Dù phục vụ những mục đích khác nhau, tất cả hoạt động đó đều dựa trên cùng một nền tảng: khả năng kết nối liên tục.
Nếu như cách đây 30 năm, nhu cầu chủ yếu của người dùng là thực hiện các cuộc gọi di động, thì ngày nay kết nối đã trở thành hạ tầng cho mọi hoạt động số. Sự thay đổi trong nhu cầu của người dùng cũng kéo theo sự chuyển mình của các nhà mạng.
Từ vai trò phổ cập dịch vụ viễn thông trong giai đoạn đầu, VinaPhone hiện hướng tới việc xây dựng hệ sinh thái số phục vụ quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển xã hội số. Bên cạnh dịch vụ di động, hệ sinh thái này còn bao gồm truyền hình MyTV, nền tảng thanh toán VNPT Money, chữ ký số từ xa VNPT SmartCA, điện toán đám mây VNPT Cloud cùng nhiều giải pháp dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
Song song với đó, các công nghệ mới như 5G, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và Internet vạn vật (IoT) đang từng bước được ứng dụng vào thực tế, mở ra những trải nghiệm và phương thức kết nối mới.
Ba mươi năm kể từ những cuộc gọi đầu tiên, tín hiệu mạng trên màn hình điện thoại vẫn âm thầm hiện diện trong cuộc sống hàng ngày. Đằng sau sự quen thuộc ấy là cả một hành trình phát triển không ngừng của hạ tầng viễn thông, góp phần đồng hành cùng nhiều thế hệ người Việt trên con đường học tập, làm việc và xây dựng tương lai số.