MoMo cho biết hệ thống AI của doanh nghiệp hiện mỗi ngày cảnh báo hơn 10.000 người dùng trước các giao dịch rủi ro, đồng thời thúc đẩy mô hình liên minh phòng thủ số nhằm chống lừa đảo trực tuyến hiệu quả hơn.
Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi, hoạt động xuyên nền tảng và được hỗ trợ bởi AI, ông Nguyễn Mạnh Tường – Đồng sáng lập, Đồng Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc MoMo – cho rằng cuộc chiến bảo vệ người dùng tài chính số đã bước sang một giai đoạn mới. Theo ông, thách thức hiện nay không còn dừng ở việc phát hiện hay ngăn chặn giao dịch bất thường, mà là hỗ trợ người dùng nhận ra rủi ro ngay trong thời điểm họ đang bị thao túng tâm lý để thực hiện các giao dịch nguy hiểm.
Chia sẻ này được đưa ra tại hội thảo Digital Trust in Finance 2026 với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI”. Sự kiện do Liên minh Niềm tin số phối hợp cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia và MoMo tổ chức.
Theo thực tế ghi nhận, phần lớn các vụ lừa đảo tài chính số hiện nay không xuất phát từ việc hệ thống công nghệ bị tấn công, mà bắt đầu từ việc người dùng bị dẫn dụ qua các kịch bản giả danh, tạo áp lực tâm lý hoặc đánh vào cảm xúc và lòng tin. Thống kê từ Bộ Công an cho thấy trong năm 2025, người Việt đã thiệt hại hơn 8.000 tỷ đồng do lừa đảo trực tuyến. Điều này cho thấy lừa đảo số không chỉ là vấn đề tài chính mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin trong môi trường số.
Đại diện MoMo cho rằng bảo mật tài chính số hiện nay cần vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật thuần túy để chuyển sang hướng thấu hiểu hành vi người dùng. Ông Nguyễn Mạnh Tường cho biết doanh nghiệp đã thay đổi cách tiếp cận từ việc “ngăn chặn kẻ xấu” sang “đồng hành bảo vệ người dùng khỏi những quyết định sai lầm”. Theo đó, ngoài việc chặn giao dịch đáng ngờ, hệ thống còn cần tạo ra các cảnh báo thông minh, câu hỏi xác nhận đúng thời điểm hoặc những “khoảng dừng” đủ để người dùng kịp nhận ra dấu hiệu bất thường.
AI của MoMo mỗi ngày cảnh báo hơn 10.000 người dùng trước rủi ro lừa đảo
Để hiện thực hóa chiến lược này, MoMo xây dựng hệ thống phòng thủ nhiều lớp vận hành trên nền tảng AI và dữ liệu thời gian thực. Thay vì chỉ phản ứng sau khi xảy ra sự cố, hệ thống được thiết kế nhằm phát hiện sớm dấu hiệu bất thường và đưa ra cảnh báo ngay trong quá trình giao dịch.
Ở lớp giao dịch, hàng chục mô hình AI sẽ đánh giá mức độ rủi ro theo thời gian thực dựa trên hành vi người dùng, thiết bị, mạng lưới kết nối và bối cảnh giao dịch. Trong khi đó, giải pháp Flashmask tích hợp trong eKYC giúp nhận diện các hành vi gian lận sinh trắc học như deepfake hoặc giả mạo khuôn mặt nhằm ngăn nguy cơ chiếm đoạt tài khoản.
Ngoài ra, công nghệ Graph Network được MoMo sử dụng để phân tích mối liên kết giữa tài khoản, thiết bị, IP và vị trí, từ đó phát hiện sớm các cụm tài khoản đáng ngờ cũng như những đường dây lừa đảo có tổ chức.
Theo MoMo, vai trò quan trọng nhất của AI không nằm ở khả năng phân tích dữ liệu đơn thuần mà ở cách hệ thống chuyển hóa tín hiệu rủi ro thành hành động phù hợp. Một cảnh báo đúng thời điểm hoặc một bước xác nhận bổ sung có thể giúp người dùng kịp dừng lại trước khi hoàn tất giao dịch nguy hiểm.
Doanh nghiệp cho biết hiện mỗi ngày hệ thống AI của MoMo phát hiện gần 29.000 giao dịch bất thường và chủ động gửi cảnh báo tới hơn 10.000 người dùng có dấu hiệu đối mặt với rủi ro lừa đảo.
Đáng chú ý, khoảng 99,5% người dùng nhận được cảnh báo đã tạm dừng để cân nhắc trước khi tiếp tục giao dịch. Theo MoMo, đây là tín hiệu cho thấy hiệu quả của việc tạo “ma sát hợp lý” trong trải nghiệm tài chính số, giúp người dùng có thêm thời gian suy nghĩ thay vì hành động theo cảm xúc hoặc áp lực.
MoMo ước tính hệ thống phòng thủ chủ động hiện giúp bảo vệ hơn 15.000 tỷ đồng mỗi năm khỏi nguy cơ lừa đảo trực tuyến.
“Các nền tảng tài chính chỉ nhìn thấy phút thứ 89 của vụ lừa đảo”
Dù vậy, ông Nguyễn Mạnh Tường cho rằng một nền tảng tài chính đơn lẻ khó có thể giải quyết triệt để vấn nạn lừa đảo số. Theo ông, giao dịch tài chính thực chất chỉ là điểm cuối trong cả một quá trình lừa đảo đã diễn ra trước đó trên mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, cuộc gọi viễn thông hay các nền tảng trực tuyến khác.
Ông ví các nền tảng tài chính hiện nay chỉ đang nhìn thấy “phút thứ 89” của một vụ lừa đảo. Khi người dùng thực hiện giao dịch, hệ thống chỉ có vài giây để xử lý rủi ro, trong khi dòng tiền có thể nhanh chóng được chuyển đi sau đó.
Theo MoMo, bài toán lớn không chỉ nằm ở tốc độ xử lý mà còn ở sự phân mảnh dữ liệu và khả năng phối hợp giữa các bên. Mỗi nền tảng chỉ nắm giữ một phần thông tin, trong khi các đối tượng lừa đảo liên tục di chuyển qua nhiều hệ sinh thái khác nhau để né tránh phát hiện.
Từ thực tế này, MoMo đang phối hợp cùng các chuyên gia để nghiên cứu mô hình “Nền tảng liên minh phòng thủ chủ động”, hướng tới việc kết nối các lĩnh vực như tài chính, viễn thông, mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin, thương mại điện tử, logistics và cơ quan quản lý nhằm chia sẻ tín hiệu rủi ro, cảnh báo sớm và tăng tốc độ phối hợp xử lý.
Mô hình này được kỳ vọng sẽ thu hẹp bốn khoảng cách lớn trong cuộc chiến chống lừa đảo số gồm tốc độ xử lý, chia sẻ dữ liệu, phối hợp liên ngành và chuyển đổi từ thế bị động sang phòng thủ chủ động.
Tăng cường giáo dục kỹ năng tự vệ số cho người dùng
Song song với công nghệ, MoMo cho rằng việc nâng cao nhận thức người dùng đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ tài chính số. Trong nhiều trường hợp, thiệt hại xảy ra vì nạn nhân rơi vào trạng thái hoang mang, gấp gáp hoặc đặt niềm tin sai chỗ.
Do đó, MoMo đang đẩy mạnh các hoạt động phổ biến kiến thức an toàn thông qua Cẩm nang An toàn bảo mật với nội dung trực quan, dễ hiểu và dễ áp dụng. Tài liệu này giúp người dùng nhận diện các chiêu thức phổ biến như giả danh cơ quan chức năng, mạo danh người thân, gửi đường link độc hại, yêu cầu cung cấp mã OTP hoặc tạo áp lực thời gian để thúc ép chuyển tiền.
Theo MoMo, niềm tin số không thể được xây dựng chỉ bằng một lớp công nghệ đơn lẻ mà cần sự kết hợp giữa AI, dữ liệu, giáo dục người dùng và phối hợp liên ngành. Trong thời đại AI, khi các hình thức lừa đảo ngày càng nhanh và tinh vi hơn, các nền tảng tài chính số cần chuyển từ thế phòng thủ riêng lẻ sang hợp tác chủ động nhằm tạo ra môi trường tài chính số an toàn và đáng tin cậy hơn cho người dùng.