Báo cáo do IDC thực hiện cho thấy thương mại điện tử Đông Nam Á có thể đạt gần 290 tỷ USD vào năm 2029, với SME và thanh toán số đóng vai trò động lực tăng trưởng chủ chốt.
Theo nghiên cứu mới do IDC thực hiện theo ủy quyền của 2C2P by Antom, Đông Nam Á được dự báo sẽ trở thành thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh thứ hai toàn cầu vào năm 2029, chỉ đứng sau Ấn Độ. Báo cáo cho thấy khu vực này có thể đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) 13,2% trong giai đoạn 2024–2029.
Nghiên cứu mang tên “How Southeast Asia Buys and Pays 2026: Unlocking Opportunities for SMEs” dự báo quy mô thị trường thương mại điện tử Đông Nam Á sẽ tăng khoảng 85,4%, đạt gần 290 tỷ USD vào năm 2029. Song song với đó, thanh toán số tiếp tục đóng vai trò động lực chính cho sự mở rộng của nền kinh tế trực tuyến trong khu vực.
Theo báo cáo, đến năm 2029, khoảng 97% giao dịch thương mại điện tử tại Đông Nam Á sẽ được thực hiện thông qua các hình thức thanh toán kỹ thuật số, tăng đáng kể so với mức 89% ghi nhận năm 2024. Trong đó, ví điện tử và các phương thức thanh toán nội địa như chuyển khoản thời gian thực hoặc thanh toán qua ngân hàng địa phương được đánh giá là những động lực tăng trưởng mạnh nhất, đặc biệt tại Indonesia, Thái Lan và Việt Nam.
Thanh toán nội địa được dự báo tăng trưởng hơn gấp đôi, từ 45,1 tỷ USD năm 2024 lên khoảng 92 tỷ USD vào năm 2029, đồng thời vượt thẻ ngân hàng để trở thành phân khúc lớn nhất trong hệ sinh thái thanh toán số khu vực. Ví điện tử cũng được kỳ vọng tăng từ 38,2 tỷ USD lên 79 tỷ USD trong cùng giai đoạn, chiếm khoảng 27% thị phần thương mại điện tử. Trong khi đó, dịch vụ “Mua trước, trả sau” (BNPL) được dự báo tăng trưởng nhanh nhất với mức tăng khoảng 174%, đạt gần 19 tỷ USD vào năm 2029.
Báo cáo dẫn số liệu từ World Bank cho thấy khoảng 56% dân số Đông Nam Á hiện chưa sử dụng thẻ thanh toán. Vì vậy, các giải pháp thanh toán kỹ thuật số đang đóng vai trò quan trọng trong việc thu hẹp khoảng cách tiếp cận dịch vụ tài chính, đặc biệt ở những khu vực có tỷ lệ người dân chưa sở hữu tài khoản ngân hàng còn cao.
Một điểm đáng chú ý của báo cáo năm nay là việc tập trung phân tích nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), vốn được xem là lực lượng then chốt thúc đẩy kinh tế số tại Đông Nam Á. IDC đã khảo sát 600 SME tại sáu thị trường gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam nhằm đánh giá mức độ sẵn sàng số hóa, xu hướng thanh toán và chiến lược mở rộng kinh doanh.
Kết quả khảo sát cho thấy khoảng 66% SME trong khu vực đã tham gia bán hàng trực tuyến. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số vẫn chưa đồng đều khi khoảng một phần ba doanh nghiệp được khảo sát vẫn phụ thuộc nhiều vào tiền mặt trong hoạt động thường ngày, kể cả ở các thị trường phát triển như Singapore.
Các rào cản phổ biến được SME đề cập bao gồm chi phí triển khai cao, khó khăn trong tích hợp hệ thống, lo ngại gian lận và hạn chế về hạ tầng. Khoảng 63% doanh nghiệp cho biết hệ thống thanh toán hiện tại cần được nâng cấp hoặc thay mới để đáp ứng các xu hướng thanh toán hiện đại.
Dù hiện mới có khoảng 49% SME thực hiện giao dịch xuyên biên giới, phần lớn doanh nghiệp được khảo sát cho biết đang có kế hoạch mở rộng hoạt động ra quốc tế trong vòng hai năm tới. IDC ước tính nếu SME tham gia mạnh mẽ hơn vào thương mại điện tử xuyên biên giới, khu vực có thể bổ sung thêm khoảng 20,8 tỷ USD doanh thu thương mại điện tử vào năm 2029.
Ông Worachat Luxkanalode, Tổng Giám đốc Tập đoàn 2C2P by Antom, cho biết doanh nghiệp Đông Nam Á, đặc biệt là SME, đang đóng vai trò xương sống của nền kinh tế khi tạo ra hơn một nửa GDP tại nhiều thị trường lớn trong khu vực. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong hành trình chuyển đổi số do môi trường thanh toán phân mảnh và thay đổi nhanh chóng.
Theo ông, các doanh nghiệp hiện cần những giải pháp có thể đơn giản hóa vận hành, hỗ trợ đa dạng phương thức thanh toán nội địa và tạo điều kiện mở rộng kinh doanh xuyên biên giới. 2C2P by Antom cho biết nền tảng của hãng được xây dựng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận toàn bộ hệ sinh thái thanh toán chỉ thông qua một cổng API duy nhất.
Báo cáo cũng đưa ra một số xu hướng đáng chú ý tại từng thị trường. Tại Việt Nam, ví điện tử và hệ thống thanh toán nội địa như VietQR đang tăng trưởng nhanh chóng. Các SME Việt Nam ưu tiên nâng cấp công cụ số, cải thiện giải pháp thanh toán và tung ra sản phẩm mới, nhưng vẫn đối mặt với các thách thức về bảo mật, hỗ trợ thanh toán quốc tế và tích hợp dữ liệu.