Một nghiên cứu của công ty bảo vệ IP Podqi phát hiện rằng các chatbot AI, trong đó có Gemini, Perplexity và ChatGPT, đưa người dùng tới các URL rủi ro ở mức 4‑15% tùy mô hình, làm tăng nguy cơ mua sắm trực tuyến không an toàn.
Rủi ro từ AI chatbots trong mua sắm
Podqi đã kiểm tra ba công cụ chatbot – Gemini của Google, Perplexity và ChatGPT của OpenAI – bằng cách đặt các câu hỏi liên quan tới 151 thương hiệu, từ Lululemon tới Le Creuset. Kết quả cho thấy các bot này không chỉ trả lời mà còn chèn các liên kết tới các trang web giả mạo, các tên miền đã được đăng ký lại hoặc các trang chết có thể bị mua lại trong tương lai.
Các URL được coi là “risky” bao gồm những trang web mạo danh cửa hàng chính hãng, bán hàng nhái hoặc các địa chỉ không còn hoạt động. Khi người tiêu dùng nhập thông tin cá nhân hoặc thẻ tín dụng vào những trang này, họ có thể bị lừa đảo hoặc mất dữ liệu.
Kết quả nghiên cứu chi tiết
Trong tổng số 6.795 câu trả lời, Gemini xuất hiện URL rủi ro ở 4% trường hợp, là mức thấp nhất trong ba công cụ. Perplexity có tỷ lệ cao nhất, với 15% câu trả lời chứa liên kết nguy hiểm. ChatGPT ở mức trung bình, 8%.
Đáng chú ý, ChatGPT thường kèm theo cảnh báo về các trang nguy hiểm trong 24% các lần nó liệt kê một URL rủi ro, trong khi Gemini và Perplexity ít khi đưa ra lời nhắc.
Các loại site rủi ro được xác định
Ba nhóm rủi ro được liệt kê: (1) trang web mạo danh thương hiệu, (2) tên miền cũ được người khác đăng ký lại, và (3) các trang không còn hoạt động. Các truy vấn liên quan tới các thương hiệu lớn như Lululemon có tỷ lệ xuất hiện site rủi ro thấp hơn một nửa so với các thương hiệu nhỏ.
Phản hồi từ các nhà cung cấp AI
Google cho biết Gemini đã đạt kết quả tốt nhất và công ty sẽ tiếp tục cải thiện mô hình, đồng thời luôn hiển thị nguồn liên kết để người dùng xác minh. OpenAI nhấn mạnh sẽ tăng cường các biện pháp bảo vệ nhằm giảm khả năng xuất hiện các trang lừa đảo trong kết quả tìm kiếm.
Đại diện Perplexity, Jesse Dwyer, khẳng định công ty tập trung vào độ chính xác trong các tiêu chuẩn nghiên cứu, nhưng không cam kết 100% chính xác và thừa nhận có thể còn lỗi.
Hệ quả cho người tiêu dùng và thương hiệu
Với mùa mua sắm lễ hội đang tới gần, người tiêu dùng có xu hướng dựa vào chatbot để tìm sản phẩm và so sánh giá. Rủi ro từ các URL giả có thể gây thiệt hại tài chính và làm giảm niềm tin vào các công nghệ AI trong thương mại điện tử.
Podqi khuyến cáo người dùng luôn kiểm tra nguồn gốc của liên kết trước khi nhập thông tin cá nhân. Các thương hiệu cũng nên theo dõi các đề xuất của chatbot để bảo vệ danh tiếng và khách hàng.
Góc nhìn TechTimes
TechTimes cho rằng kết quả nghiên cứu này nhấn mạnh một lỗ hổng quan trọng trong việc tích hợp AI vào quy trình mua sắm trực tuyến. Khi các chatbot trở nên phổ biến hơn, việc kiểm soát nguồn dữ liệu và liên kết sẽ quyết định mức độ tin cậy của chúng. Các nhà bán lẻ Việt Nam cần theo dõi chặt chẽ các đề xuất của AI, đồng thời cân nhắc áp dụng công cụ xác thực URL để bảo vệ khách hàng. Nếu các nhà cung cấp AI cải thiện cảnh báo và lọc nội dung, nguy cơ người tiêu dùng Việt rơi vào bẫy lừa đảo có thể giảm đáng kể trong những năm tới.