Tại COMPUTEX 2026, Schneider Electric và AVEVA nhấn mạnh xu hướng AI Factory đang biến trung tâm dữ liệu thành hạ tầng sản xuất năng lực tính toán quy mô lớn, tích hợp điện, làm mát và phần mềm để tối ưu hiệu suất và tính bền vững.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI), các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) và điện toán hiệu năng cao (HPC) đang thúc đẩy một cuộc chuyển đổi sâu rộng trong ngành trung tâm dữ liệu toàn cầu. Nếu trước đây, trung tâm dữ liệu chủ yếu đóng vai trò lưu trữ và xử lý thông tin, thì nay chúng đang nhanh chóng tiến hóa thành những “AI Factory” – các nhà máy sản xuất năng lực tính toán phục vụ cho nền kinh tế số.
Theo các chuyên gia từ Schneider Electric và AVEVA chia sẻ tại sự kiện dành cho giới truyền thông trong khuôn khổ COMPUTEX 2026, AI không còn là công nghệ tạo lợi thế cạnh tranh đơn thuần mà đang trở thành nền tảng vận hành cốt lõi của nhiều ngành công nghiệp, từ sản xuất, năng lượng, bán dẫn, logistics cho tới khoa học sự sống. Điều này kéo theo nhu cầu tính toán tăng trưởng chưa từng có, buộc toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng số phải thay đổi cách thiết kế, vận hành và quản lý.
AI thúc đẩy chu kỳ nâng cấp mới của trung tâm dữ liệu
Khác với các ứng dụng CNTT truyền thống, các mô hình AI hiện đại đòi hỏi khối lượng xử lý khổng lồ, kéo theo nhu cầu điện năng và làm mát tăng vọt. Mật độ công suất của một tủ rack trong trung tâm dữ liệu truyền thống thường dao động quanh mức 20kW, trong khi các cụm GPU phục vụ huấn luyện AI có thể đẩy con số này lên 150kW hoặc cao hơn.
Sự gia tăng đột biến về mật độ tính toán đang tạo áp lực lớn lên hệ thống cấp điện, giải pháp làm mát cũng như cách tổ chức không gian trong trung tâm dữ liệu. Đồng thời, tốc độ đổi mới phần cứng AI cũng khiến chu kỳ nâng cấp hạ tầng rút ngắn đáng kể so với trước đây.
Trong tình hình đó, khái niệm “AI Factory” ngày càng được sử dụng rộng rãi để mô tả thế hệ trung tâm dữ liệu mới – nơi mục tiêu không chỉ là vận hành máy chủ mà là sản xuất và tối ưu hóa năng lực tính toán phục vụ AI.
Cuộc đua không còn nằm ở số lượng GPU
Các chuyên gia nhận định năng lực cạnh tranh của trung tâm dữ liệu tương lai sẽ không được quyết định bởi số lượng máy chủ hay GPU được triển khai, mà bởi khả năng tạo ra nhiều sức mạnh tính toán hơn trên mỗi đơn vị năng lượng tiêu thụ.
Nhiều dự báo cho thấy phần lớn các trung tâm dữ liệu được xây dựng trong những năm tới sẽ phục vụ trực tiếp cho AI. Song song đó, công nghệ làm mát bằng chất lỏng sẽ trở thành tiêu chuẩn mới khi mật độ công suất tiếp tục tăng cao.
Điều này khiến điện năng và hệ thống làm mát trở thành những yếu tố chiến lược, thậm chí là nút thắt quan trọng nhất trong quá trình mở rộng AI ở quy mô lớn.
Tư duy vòng đời trở thành nền tảng cho hạ tầng AI
Trong thời đại AI, việc xây dựng trung tâm dữ liệu không còn là dự án hoàn thành một lần rồi vận hành ổn định trong nhiều năm. Thay vào đó, các doanh nghiệp phải tiếp cận hạ tầng theo vòng đời toàn diện, bao gồm thiết kế, mô phỏng, triển khai, vận hành và bảo trì liên tục.
Giai đoạn thiết kế cần tính toán khả năng mở rộng cho các cụm AI mật độ cao. Trước khi triển khai thực tế, công nghệ mô phỏng và bản sao số (Digital Twin) được sử dụng để đánh giá khả năng cung cấp điện, hiệu quả làm mát cũng như các kịch bản vận hành khác nhau nhằm giảm thiểu rủi ro đầu tư.
Sau khi đi vào hoạt động, dữ liệu thời gian thực từ hệ thống cảm biến và nền tảng giám sát giúp doanh nghiệp tối ưu hiệu suất, đồng thời triển khai các chương trình bảo trì dự đoán nhằm kéo dài tuổi thọ thiết bị và giảm chi phí vận hành.
Trong mô hình này, các bộ thiết kế tham chiếu (Reference Design) đang đóng vai trò quan trọng khi giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian triển khai và giảm rủi ro kỹ thuật trong các dự án AI quy mô lớn.
800VDC: Nền tảng điện năng mới cho AI Factory
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của hạ tầng AI là sự xuất hiện của các kiến trúc phân phối điện một chiều điện áp cao 800VDC.
Theo Schneider Electric, khi công suất mỗi rack tiến tới hàng trăm kilowatt hoặc thậm chí đạt ngưỡng megawatt, mô hình cấp nguồn xoay chiều truyền thống bắt đầu bộc lộ giới hạn về hiệu suất, kích thước dây dẫn và khả năng mở rộng.
Để giải quyết vấn đề này, nhiều nhà vận hành đang thử nghiệm kiến trúc Sidecar, trong đó các bộ chuyển đổi AC-DC được tách khỏi rack tính toán và đặt trong các tủ nguồn riêng biệt. Giải pháp này giúp giảm tổn thất điện năng, tiết kiệm không gian cho GPU và cho phép nâng cấp các trung tâm dữ liệu hiện hữu mà không cần xây dựng mới hoàn toàn.
Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng 800VDC không đơn thuần là việc nâng điện áp mà là sự thay đổi toàn diện của hệ sinh thái điện năng, bao gồm phân phối điện, bảo vệ, giám sát, vận hành và bảo trì.
Về dài hạn, ngành công nghiệp đang hướng tới các mô hình phân phối điện DC tập trung hơn, với khả năng cấp nguồn cho toàn bộ khu vực trung tâm dữ liệu hoặc thậm chí toàn bộ cơ sở AI Factory.
Bài toán lớn nhất không phải hiệu suất mà là an toàn
Dù mang lại nhiều lợi ích về hiệu quả năng lượng, hệ thống điện một chiều vẫn đặt ra các thách thức đáng kể liên quan đến bảo vệ và xử lý sự cố.
Khác với điện xoay chiều có điểm giao cắt điện áp tự nhiên giúp ngắt mạch dễ dàng hơn, dòng điện một chiều khó kiểm soát hơn khi xảy ra sự cố. Vì vậy, việc thiết kế cơ chế bảo vệ, phân tích đường đi dòng lỗi, phối hợp thiết bị đóng cắt và quản lý hệ thống tiếp địa trở thành những yếu tố then chốt trong các dự án AI Factory sử dụng 800VDC.
Từ trung tâm dữ liệu đến cơ sở hạ tầng công nghiệp quy mô gigawatt
Theo AVEVA, sự phát triển của AI đang khiến các trung tâm dữ liệu ngày càng mang dáng dấp của những khu công nghiệp quy mô lớn.
Các cơ sở mới không chỉ cần hệ thống CNTT mà còn phải tích hợp các hạng mục vốn quen thuộc trong ngành công nghiệp nặng như trạm biến áp công suất lớn, mạng lưới làm mát bằng chất lỏng, quản lý nước, kiểm soát nhiệt thải và kết nối sâu với lưới điện quốc gia.
Nhiều dự án hyperscale hiện nay đang được thiết kế với quy mô tiêu thụ điện tính bằng gigawatt, đưa trung tâm dữ liệu trở thành loại tài sản hạ tầng chiến lược tương tự nhà máy bán dẫn hoặc tổ hợp công nghiệp năng lượng.
Digital Twin trở thành “bộ não” của AI Factory
Trong thực tế độ phức tạp ngày càng gia tăng, Digital Twin đang nổi lên như công nghệ trọng yếu giúp quản lý AI Factory. Không chỉ là mô hình 3D, Digital Twin kết hợp dữ liệu thiết kế, thông tin vận hành thời gian thực, công cụ mô phỏng và AI để tạo nên bản sao số của toàn bộ cơ sở hạ tầng.
Nhờ đó, doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu quả làm mát, dự báo nhu cầu năng lượng, phát hiện sớm nguy cơ hỏng hóc và tối ưu việc phân bổ tài nguyên giữa các trung tâm dữ liệu khác nhau.
Các nghiên cứu thực tế cho thấy việc áp dụng bảo trì dự đoán dựa trên dữ liệu có thể giảm đáng kể số lần bảo trì xâm nhập, đồng thời cắt giảm chi phí vận hành trong dài hạn.
AI Factory sẽ được điều hành bằng phần mềm
Một xu hướng nổi bật khác là sự dịch chuyển từ hạ tầng được quản lý bởi thiết bị sang mô hình vận hành dựa trên phần mềm và dữ liệu.
Những nền tảng như OpenUSD và NVIDIA Omniverse đang giúp các hệ thống điện, làm mát, cơ điện và CNTT cùng sử dụng chung một mô hình dữ liệu, tạo điều kiện cho việc thiết kế, mô phỏng và vận hành diễn ra trong một môi trường thống nhất.
Song song với đó, khái niệm “Industrial Intelligence” – trí tuệ công nghiệp – cũng ngày càng được chú trọng. AI sẽ hỗ trợ phân tích hàng nghìn cảnh báo vận hành, dự báo nguy cơ sự cố và tối ưu tiêu thụ năng lượng theo thời gian thực, giúp các nhà vận hành chuyển từ phản ứng bị động sang quản lý chủ động.
Hiệu năng và phát triển bền vững không còn là lựa chọn đối nghịch
Khi nhu cầu AI tiếp tục tăng trưởng, tiêu thụ điện năng của trung tâm dữ liệu cũng trở thành vấn đề được quan tâm trên phạm vi toàn cầu. Vì vậy, mục tiêu của thế hệ AI Factory mới không chỉ là tạo ra nhiều năng lực tính toán hơn mà còn phải đạt hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm phát thải carbon.
Một số mô hình tiên phong tại châu Âu đã chứng minh rằng các hệ thống AI quy mô lớn hoàn toàn có thể kết hợp cùng các mục tiêu phát triển bền vững thông qua quản lý năng lượng thông minh, làm mát bằng chất lỏng và tối ưu hóa vận hành bằng dữ liệu.
AI Factory sẽ là hạ tầng chiến lược của kỷ nguyên số
Sự trỗi dậy của AI đang định hình lại toàn bộ ngành trung tâm dữ liệu. Từ mô hình IT truyền thống, các cơ sở hạ tầng số đang chuyển hóa thành những nhà máy sản xuất năng lực tính toán với quy mô ngày càng lớn và độ phức tạp ngày càng cao.
Trong giai đoạn tới, thành công sẽ không chỉ được đo bằng số lượng GPU được triển khai, mà còn bởi khả năng xây dựng hệ sinh thái hạ tầng điện, làm mát, phần mềm và quản trị dữ liệu đủ thông minh để vận hành AI ở quy mô công nghiệp. AI Factory vì thế được xem là một trong những nền tảng hạ tầng quan trọng nhất của nền kinh tế số trong thập kỷ tới.