Từ COMPUTEX 2026, Chủ tịch HCA – ông Lâm Nguyễn Hải Long cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng dữ liệu đặc thù và thế mạnh địa phương để tạo khác biệt trong kỷ nguyên AI thay vì chạy theo cuộc đua hạ tầng quy mô lớn.
COMPUTEX 2026 không chỉ cho thấy sự bùng nổ của AI mà còn phản ánh cách công nghệ này đang thâm nhập ngày càng sâu vào mọi mặt của đời sống và kinh tế. Trao đổi với TechTimes, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Hội Tin học TP.HCM (HCA) cho rằng, đây là thời điểm doanh nghiệp Việt Nam cần xác định rõ lợi thế riêng để tham gia chuỗi giá trị AI toàn cầu thay vì chạy theo cuộc đua hạ tầng với các cường quốc công nghệ.
Có mặt tại COMPUTEX 2026 cùng đoàn doanh nghiệp Việt Nam, ông Lâm Nguyễn Hải Long cho biết triển lãm năm nay mang đến cảm nhận rõ nét về sự trưởng thành của làn sóng AI. Nếu như vài năm trước AI chủ yếu được nhìn nhận như một xu hướng công nghệ, thì hiện nay công nghệ này đã bắt đầu hiện diện trong hầu hết các ngành nghề và lĩnh vực kinh tế.
“Điểm nổi bật nhất của COMPUTEX năm nay là sự đa dạng. AI không còn chỉ nằm trong phạm vi ngành CNTT mà đang len sâu vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống xã hội”, ông Long nhận định.
Theo ông, quy mô tổ chức của COMPUTEX hiện đã đạt đẳng cấp hàng đầu thế giới. Bên cạnh vai trò là sân chơi công nghệ, sự kiện còn cho thấy chiến lược dài hạn của Đài Loan trong việc quảng bá năng lực công nghiệp, thúc đẩy giao thương quốc tế và thu hút cộng đồng công nghệ toàn cầu.
AI Factory là xu hướng tất yếu, nhưng không phải cuộc đua dành cho tất cả
Trước xu hướng nhiều quốc gia đầu tư mạnh vào AI Factory và AI Infrastructure, Chủ tịch HCA cho rằng Việt Nam không thể đứng ngoài cuộc. Tuy nhiên, điều quan trọng là phải lựa chọn hướng đi phù hợp với nguồn lực quốc gia.
Theo ông Long, việc xây dựng năng lực AI mang ý nghĩa về chủ quyền công nghệ. Dù ở quy mô nào, Việt Nam vẫn cần sở hữu những nền tảng AI cốt lõi nhất định để đảm bảo khả năng tự chủ trong tương lai.
Tuy nhiên, thay vì lao vào cuộc cạnh tranh xây dựng những trung tâm AI khổng lồ như các cường quốc, Việt Nam nên tập trung tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận các nguồn lực AI.
“95% doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nếu nhóm doanh nghiệp này không tận dụng được AI thì năng lực cạnh tranh của nền kinh tế sẽ bị hạn chế rất nhiều”, ông Long nhấn mạnh.
Ông cũng cho rằng Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ thực chất hơn, đặc biệt là hỗ trợ chi phí tiếp cận các nền tảng AI và hạ tầng tính toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, tương tự một số quốc gia trong khu vực đã triển khai.
Dữ liệu Việt Nam là lợi thế cạnh tranh lớn nhất
Đánh giá về cơ hội tham gia chuỗi giá trị AI toàn cầu trong giai đoạn 3-5 năm tới, ông Long cho rằng cộng đồng quốc tế đang nhìn nhận Việt Nam là một thị trường giàu tiềm năng nhờ dân số trẻ, lực lượng lao động công nghệ đông đảo và quyết tâm thúc đẩy chuyển đổi số.
Tuy nhiên, yếu tố tạo nên khác biệt cho doanh nghiệp Việt Nam không nằm ở việc cạnh tranh trực diện với các tập đoàn công nghệ toàn cầu.
Theo ông, tài sản giá trị nhất mà Việt Nam đang sở hữu chính là dữ liệu bản địa.
“Dữ liệu toàn cầu ai cũng có thể tiếp cận, nhưng dữ liệu Việt Nam chỉ có người Việt Nam mới có được. Đây là nguồn tài nguyên đặc biệt mà chúng ta cần khai thác”, ông nói.
Ông lấy ví dụ trong nông nghiệp – lĩnh vực mà Việt Nam đang dẫn đầu thế giới ở nhiều ngành hàng như tôm, cá tra hay một số sản phẩm nông sản xuất khẩu. Nếu xây dựng được các bộ dữ liệu chuyên sâu về quy trình nuôi trồng, phòng bệnh, sản lượng hay điều kiện canh tác, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể tạo ra những mô hình AI chuyên biệt có khả năng cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu.
“Thay vì chạy theo những lĩnh vực mà các nước khác đã làm rất mạnh, chúng ta nên tập trung vào các bài toán mà chỉ Việt Nam mới có dữ liệu và lợi thế”, ông phân tích.
HCA đẩy mạnh kết nối quốc tế cho doanh nghiệp công nghệ Việt
Bên cạnh việc tham dự các sự kiện quốc tế để cập nhật xu hướng mới, HCA cũng đang đẩy mạnh các hoạt động kết nối nhằm đưa doanh nghiệp nước ngoài đến với Việt Nam.
Ông Long cho biết trong những năm gần đây, HCA liên tục mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế và hiện diện tại hầu hết các diễn đàn công nghệ lớn trong khu vực châu Á.
Song song với đó, tổ chức này đang triển khai nhiều sáng kiến mới nhằm hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ Việt Nam mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Một trong những kế hoạch đáng chú ý là thành lập nhóm HCA 10+, tập hợp các doanh nhân trẻ có khả năng làm việc trong môi trường toàn cầu, thành thạo ngoại ngữ và đang hợp tác với các đối tác quốc tế.
Theo ông, đây sẽ là lực lượng tiên phong giúp gia tăng các hoạt động giao thương, hợp tác công nghệ và đưa sản phẩm Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.
COMPUTEX là sự kiện công nghệ doanh nghiệp Việt không nên bỏ lỡ
Nhìn từ góc độ một tổ chức đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp công nghệ trong nhiều năm, Chủ tịch HCA đánh giá COMPUTEX là một trong những sự kiện đáng tham dự nhất đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
“Đây là nơi doanh nghiệp có thể nhìn thấy những công nghệ mới nhất của thế giới, gặp gỡ đối tác quốc tế và tìm kiếm những cơ hội kinh doanh thực tế”, ông nói.
Khi được hỏi về công nghệ có khả năng tạo ra tác động lớn nhất trong 5 năm tới, ông Long khẳng định AI vẫn sẽ là xu hướng chủ đạo. Tuy nhiên, bên cạnh AI, điện toán lượng tử cũng là lĩnh vực đáng chú ý khi đang từng bước tiến gần hơn tới giai đoạn ứng dụng thực tiễn.
Theo dự báo của ông, đến khoảng năm 2030, các công nghệ lượng tử sẽ bắt đầu xuất hiện rõ nét hơn trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu, mở ra một chương phát triển mới bên cạnh làn sóng AI đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay.