Các thanh RAM hiện nay được thiết kế đặc biệt để việc sử dụng trở nên dễ dàng nên hiếm gặp sự cố khi cài đặt. Nhưng nếu sự cố xảy ra, điều đó chứng tỏ rằng thiết bị của bạn đang gặp vấn đề nghiêm trọng. TechTimes sẽ hướng dẫn bạn tìm ra và xử lý sự cố bộ nhớ RAM để tránh ảnh hưởng đến hoạt động của hệ thống.
RAM là một trong những bộ phận quan trọng của máy tính và cũng là phần dễ nâng cấp nhất. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn cách kiểm tra và xử lý sự cố bộ nhớ RAM.
Bước 1: Kiểm tra khe cắm RAM
Trên máy tính để bàn, việc kiểm tra lỗi lắp thanh RAM và khe rất đơn giản. Đầu tiên, bạn nên tháo 2 chốt nhựa đầu thanh RAM. Sau đó, hãy gỡ thanh RAM và gắn vào lại cho đúng các khớp nối trên đó. Nếu các khớp nối phù hợp, thanh RAM sẽ được gắn vào khe và hai chốt nhựa sẽ tự động khóa lại. Khi hai chốt nhựa tự động vào khớp, bạn sẽ nghe được tiếng động nhỏ như tiếng “nhấp chuột”, đôi khi chốt bị hỏng và bạn phải tự tay thực hiện điều đó. Nếu RAM không vuông góc hoặc không đúng khớp với khe cắm, hoặc các khớp nối bị gãy khiến nó không lắp vào được. Hãy tháo RAM ra và thử lại lần nữa.
Đối với máy tính xách tay (laptop), kích thước của RAM nhỏ hơn nhiều nên có một chút phức tạp hơn. Bạn cần phải mở khung dưới laptop mới có thể kiểm tra được khe thanh RAM. Thông thường, thanh RAM sẽ được gắn chéo vào khe, sao đó bạn cần nhấn xuống để các chốt tự động khóa thanh RAM lại. Trong trường hợp này, các chốt cũng tạo thành tiếng động như tiếng nhấp chuột. Lưu ý rằng, ngay cả thanh RAM được lắp đúng cách cũng có thể không được đặt đúng hướng. Bạn cần kiểm tra kĩ hướng của thanh RAM để không gây ảnh hưởng đến bảng mạch chính.
Bước 2: Kiểm tra khả năng tương thích của Bo mạch chủ
Các thiết kế bo mạch chủ hiện nay chỉ tương thích với phiên bản RAM nhất định. Chưa kể RAM của máy tính để bàn và máy laptop cũng không thể thay thế cho nhau. Khe cắm hỗ trợ phiên bản thế hệ khác nhau sẽ hỗ trợ loại RAM khác nhau. Ví dụ bạn không thể cắm RAM DDR4 vào khe cắm chỉ hỗ trợ RAM DDR3.
Với các thế hệ bo mạch chủ mới nhất hiện nay, việc cắm sai phiên bản hỗ trợ RAM là điều rất hiếm thấy vì các khe cắm với phiên bản RAM sẽ có thiết kế chốt khớp đặc biệt. Bên cạnh đó, bạn cũng nên kiểm tra xem bo mạch chủ đang dùng hỗ trợ cho bao nhiều dung lượng RAM tối đa. Rất có thể bạn đang sử dụng số RAM vượt quá dung lượng hỗ trợ của bo mạch chủ.
Bo mạch chủ có giới hạn về dung lượng RAM hỗ trợ, bạn có thể thấy qua số khe cắm RAM được ghép lại với nhau trên bảng điều khiển. Số lượng có thể từ 2 đến nhiều hơn 8 khe, nhưng thông thường bo mạch chủ sẽ chỉ có 4 khe cắm RAM. Nếu bo mạch chủ chỉ hỗ trợ dung lượng 16 GB cho 4 khe cắm, có nghĩa là bạn chỉ có thể sử dụng tối đa 4 GB RAM cho mỗi khe. Nếu sử dụng thanh 8 GB RAM cho khe đó, thiết bị sẽ không tiếp nhận thanh RAM đó.
Kiểm tra kĩ thông số kỹ thuật của bo mạch chủ và chọn dung lượng RAM thích hợp là việc bạn cần làm ở đây.
Bước 3: Chạy chương trình phân tích Memtest86
Nếu bạn đã thực hiện hết tất cả thao tác trên mà vẫn không tìm ra nguyên nhân, có thể RAM của bạn đã bị lỗi. Bạn nên sử dụng công cụ phần mềm để xác định điều này.
Bạn có thể chạy chương trình phân tích bộ nhớ hệ thống tích hợp sẵn trong Windows nếu thiết bị có thể khởi động mà không cần thanh RAM vừa lắp. Còn nếu không thể khởi động vào Windows hoặc đang sử dụng Linux, công cụ MemTest86 hoặc MemTest86+ hoạt động khi thiết bị khởi chạy sẽ giúp bạn tìm ra vấn đề.
Nếu kiểm tra bộ nhớ về thông báo phát hiện RAM bị lỗi, đây là lúc bạn nên thay thế nó bằng một thanh RAM mới.
Bước 4: Làm vệ sinh mạch điện
Nếu RAM của bạn hiển thị lỗi hoặc máy tính không phát hiện, có thể do trong quá trình sử dụng, thiết bị đóng bụi và cần được làm vệ sinh. Để làm sạch bảng mạch điện tử của RAM và khe cắm, bạn sử dụng một cục bông gòn nhẹ nhàng nhúng chúng vào rượu Isopropyl 91% để làm sạch bảng điện. Lưu ý rằng bạn không nên sử dụng các chất tẩy làm sạch thông thường vì các chất này có thể ăn mòn bảng điện. Sau đó, bạn nên để cho rượu bay hơi và kiểm tra kĩ bụi bẩn, bông gòn còn sót lại trên bảng mạch. Nếu bạn có máy nén khí, hãy sử dụng chúng để thổi sạch bụi bẩn trên bảng mạch điện tử. Bây giờ, hãy cắm lại thanh RAM vào bảng mạch và thử lại thiết bị.
Bước 5: Kiểm tra trên các thiết bị khác
Nếu ngay cả bộ chẩn đoán bộ nhớ cũng không cho bạn kết quả, bạn có thể đang gặp phải lỗi nghiêm trọng hơn nhiều. Điều này so với thanh RAM bị lỗi có thể nghiêm trọng hơn nhiều, đó là bo mạch chủ đã xảy ra vấn đề. Nó sẽ khiến bạn tốn khoảng chi phí thay thế cực kì lớn vì thiết bị của bạn sớm muộn sẽ bị hỏng.
Các bước sau sẽ không thể thực hiện được nếu bạn không có dư máy tính. Nếu không, bạn hãy nhờ đến bạn bè hoặc đồng nghiệp hỗ trợ. Đầu tiên, hãy đặt một thanh RAM tương tự vào máy tính của bạn. Nếu máy tính khởi động và phát hiện dung lượng RAM mới, vậy vấn đề không nằm trên hệ thống của bạn mà ở thanh RAM. Còn nếu bạn cắm thanh RAM vào máy tính khác, khi hệ thống khởi động, thiết bị phát hiện dung lượng RAM mới, thì vấn đề nằm trên bo mạch chủ trên máy tính của bạn. Điều này thông báo rằng đã đến lúc bạn nên đem thiết bị đi bảo dưỡng.