Thị trường AI toàn cầu đang chuyển hướng sang các tác nhân thông minh tự chủ, mở ra cơ hội để Việt Nam phát triển giải pháp bản địa hóa và thúc đẩy kinh tế số.
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã không còn là viễn tưởng mà trở thành một phần quen thuộc trong đời sống, từ soạn email, chỉnh sửa hình ảnh đến hỗ trợ họp trực tuyến. Nhưng thay vì chỉ tập trung mở rộng các mô hình nền tảng đồ sộ, thị trường đang bước vào giai đoạn mới – nơi những tác nhân AI thông minh, chủ động hành động theo nhu cầu cá nhân, được kỳ vọng sẽ mang lại giá trị thiết thực hơn cho người dùng.
Trong cuộc đua xây dựng mô hình nền tảng, các “ông lớn” như OpenAI (GPT-5), Google (Gemini 2.5 Pro), Anthropic (Claude 4) hay Meta (Llama 4) liên tục đầu tư vào hệ thống siêu máy tính và dữ liệu khổng lồ. Tuy nhiên, khoảng cách hiệu suất giữa các mô hình dẫn đầu đang dần thu hẹp, báo hiệu giới hạn tăng trưởng của hướng đi này. Cùng lúc, chi phí để huấn luyện một mô hình có thể lên đến hàng tỷ USD trong vài năm tới, đặt ra thách thức lớn về hạ tầng và nguồn lực.
Trước bối cảnh đó, xu hướng phát triển đang dịch chuyển sang AI tự chủ. Thay vì chỉ hỗ trợ, AI sẽ đóng vai trò tác nhân độc lập, từ việc đặt bàn ăn tối, chọn quà sinh nhật cho đến quản lý công việc phức tạp, cá nhân hóa trải nghiệm ở mức cao hơn. Đây được xem là bước ngoặt giúp AI trở nên gần gũi, hữu ích và gắn với đời sống thường ngày.
Đối với Việt Nam, hướng đi này mở ra cơ hội khác biệt. Thay vì cạnh tranh trực diện trong cuộc đua “đốt tiền” xây mô hình khổng lồ, các doanh nghiệp trong nước tập trung phát triển giải pháp AI chuyên biệt cho nhu cầu nội địa. Việt Nam hiện nằm trong nhóm 10 quốc gia dẫn đầu về chỉ số sẵn sàng ứng dụng AI, và chính phủ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ qua các chính sách hỗ trợ nghiên cứu – phát triển. Với sự kết hợp giữa nguồn nhân lực công nghệ, sự năng động của doanh nghiệp và sự ủng hộ chính sách, Việt Nam có tiềm năng trở thành điểm sáng trong việc ứng dụng AI thực tiễn, mang lại lợi ích cụ thể cho cộng đồng và thúc đẩy kinh tế số.