Hội nghị Thượng đỉnh Số GSMA tại Hà Nội nhấn mạnh vai trò của niềm tin trong chuyển đổi số, khi Việt Nam đứng trước cơ hội bứt phá nhờ công nghệ nhưng cũng đối mặt với các mối đe dọa từ gian lận kỹ thuật số.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh công cuộc chuyển đổi số, các nhà lãnh đạo từ chính phủ, ngành công nghệ và viễn thông đã cùng hội tụ tại Hội nghị thượng đỉnh Số do GSMA tổ chức tại Hà Nội, với mục tiêu tìm giải pháp cho những thách thức lớn nhất hiện nay – đặc biệt là tình trạng lừa đảo kỹ thuật số leo thang và sự suy giảm lòng tin của người tiêu dùng.
Với tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh cao và hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện, Việt Nam đang trên đà trở thành một trong những quốc gia số hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Theo chương trình Chuyển đổi số Quốc gia, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có mặt trong top 30 quốc gia dẫn đầu toàn cầu về số hóa, mở rộng phủ sóng 5G và cáp quang trên toàn quốc, đồng thời phát triển hơn 100.000 doanh nghiệp công nghệ số cùng lực lượng lao động 1,5 triệu người được trang bị kỹ năng số.
Đặc biệt, việc hơn 55% người dùng tại Việt Nam đã chuyển sang giao thức IPv6 cho thấy nền tảng hạ tầng kỹ thuật số đã sẵn sàng hỗ trợ cho các công nghệ mới như AI, 5G hay các sáng kiến mở như Open Gateway. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển nhanh chóng này là nguy cơ lừa đảo ngày càng tinh vi, đe dọa niềm tin người dùng và khả năng phát triển bền vững của hệ sinh thái số.
Dựa trên các báo cáo chuyên đề từ GSMA như Nền kinh tế di động châu Á – Thái Bình Dương hay Tiến tới một quốc gia số toàn diện, Hội nghị đã làm rõ mức độ quan ngại tại thị trường Việt Nam: 74% người dùng đã sử dụng ví điện tử, nhưng tới 89% lo ngại bị xâm nhập tài khoản và 95% bày tỏ sự bất an về việc lạm dụng dữ liệu cá nhân trên môi trường số.
Ông Julian Gorman – Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của GSMA nhận định: “Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi số quan trọng. Trong khi hạ tầng số và thị trường ví điện tử mang lại cơ hội lớn cho phát triển tài chính toàn diện, thì các hành vi gian lận và nguy cơ mất danh tính lại là mối đe dọa trực tiếp tới niềm tin người tiêu dùng. Hội nghị lần này là dịp để các bên cùng nhau đưa ra giải pháp cụ thể, từ chính sách quản lý cho tới các công nghệ phòng chống lừa đảo.”
Trong các phiên thảo luận chuyên sâu, đại biểu từ các lĩnh vực công – tư đã chia sẻ nhiều giải pháp thực tiễn như xác minh giao dịch theo thời gian thực, xác thực đa yếu tố, giải pháp Silent OTP và tăng cường hợp tác liên ngành giữa các nhà mạng, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ tài chính. Một trong những vấn đề nóng được nêu bật là tình trạng đánh tráo SIM – nỗi lo của 78% người dùng Việt, vượt xa mức trung bình trong khu vực.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng nếu không kiểm soát hiệu quả các hành vi gian lận, “nền kinh tế lừa đảo” có thể làm chậm quá trình số hóa và suy yếu nền móng của sự phát triển công nghệ. Do đó, ngoài việc triển khai các biện pháp bảo mật dựa trên API – như trong sáng kiến Open Gateway của GSMA – thì giáo dục cộng đồng và tăng cường nhận thức số cũng là yếu tố then chốt để bảo vệ người dùng.
Viettel – một trong những nhà mạng chủ lực tại Việt Nam – tiếp tục đóng vai trò tiên phong khi chiếm gần một phần ba nội dung tại hội nghị, với các ứng dụng 5G thực tế trong sản xuất thông minh, nông nghiệp chính xác và dịch vụ công. Điều này cho thấy sự quyết tâm của Việt Nam trong việc tận dụng công nghệ để thúc đẩy tăng trưởng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Dù có bước tiến nhanh trong chuyển đổi số, Việt Nam vẫn đối mặt với những thách thức về kỹ năng số và việc tiếp cận của các khu vực chưa được phục vụ đầy đủ. Do đó, hợp tác công – tư được đánh giá là chiến lược then chốt để mở rộng vùng phủ sóng, nâng cao năng lực số và xây dựng khung pháp lý phù hợp với tốc độ đổi mới.
Trọng tâm xuyên suốt Hội nghị là “niềm tin số” – yếu tố được cho là nền tảng của mọi sáng kiến số trong tương lai, từ thúc đẩy thanh toán số đến phát triển dịch vụ công. Các diễn giả nhấn mạnh rằng chỉ khi nào người dùng cảm thấy an toàn và tin tưởng, thì quá trình chuyển đổi số mới thực sự thành công.
Nhằm củng cố nỗ lực chống gian lận trên quy mô rộng hơn, GSMA cũng thông báo đổi tên Diễn đàn Fintech APAC thành Diễn đàn Fintech ASEAN. Sáng kiến này hướng tới việc tăng cường hợp tác khu vực, ngăn chặn sự lan rộng của các chiêu trò lừa đảo xuyên biên giới. Sự kiện mở đầu cho giai đoạn mới là phiên thảo luận bên lề hội nghị, quy tụ đại diện từ khối viễn thông, tài chính và các cơ quan quản lý trong khu vực.
Cùng với đó, lĩnh vực công nghệ tài chính được xác định là trụ cột của nền kinh tế số Việt Nam, đặc biệt trong việc thúc đẩy đổi mới, mở rộng tiếp cận dịch vụ tài chính và nâng cao sức đề kháng trước biến động. Với đà phát triển mạnh mẽ của ví điện tử và nhu cầu giao dịch số an toàn, Việt Nam đang là điểm khởi đầu lý tưởng cho những bước tiến mang tính toàn khu vực.
Hội nghị Thượng đỉnh Số do GSMA tổ chức không chỉ là diễn đàn trao đổi thông tin mà còn là nơi quy tụ hành động, hướng tới một hệ sinh thái số toàn diện, an toàn và bền vững. Với định hướng rõ ràng và sự đồng thuận từ các bên liên quan, Việt Nam đang vạch ra con đường vững chắc tiến tới một tương lai số đầy hứa hẹn.